Cranberrycapsules helpen tegen blaasontstekingen

19 januari 2014• NIEUWSBERICHT

Cranberrycapsules verminderen het aantal urineweginfectie bij kwetsbare ouderen in het verpleeghuis. Dat blijkt uit een studie die het LUMC publiceerde in het  januarinummer  van de Journal of the American Geriatrics Society. Dit onderzoek is gefinancierd met een subsidie van het programma DoelmatigheidsOnderzoek van ZonMw.

Cranberrycapsules helpen het aantal urineweginfecties verminderen in het verpleeghuisDat cranberry’s helpen om een urineweginfectie te voorkomen is in feite al eeuwen bekend. “De Indianen wisten al van de geneeskrachtige werking van deze bessen”, vertelt Monique Caljouw, senioronderzoeker op de afdeling Public Health en Eerstelijnsgeneeskunde (PHEG) van het LUMC. “In de bessen zitten onder andere zogeheten PAC-deeltjes, die hechting van bacteriën aan de blaaswand zouden voorkomen”, legt prof. Jacobijn Gussekloo (PHEG) uit. “Hoe precies is nog een wetenschappelijk raadsel.”

Kwetsbare ouderen

Het resultaat van het innemen van cranberryproducten om urineweginfecties te voorkomen wordt nogal eens betwist. Cranberrysap heeft een bittere smaak en kan maagklachten geven – daarom lukt het oudere patiënten vaak niet om voor langere tijd tweemaal daags een glas – de benodigde hoeveelheid - te drinken. “Cranberrycapsules zijn daarom geschikter”, meent Caljouw.

“Urineweginfecties komen vaak voor bij kwetsbare ouderen in het verpleeghuis, tot wel 50 procent per jaar. Bovendien zijn de nadelige effecten in deze groep ernstiger. Opvallend genoeg is de werking van cranberry’s nog niet goed onderzocht bij ouderen”, zegt Gussekloo. “Wij hebben ervoor gekozen ons te concentreren op kwetsbare ouderen in verpleeghuizen.

Ruim 900 deelnemende ouderen werden in twee groepen verdeeld: de ene groep kreeg een jaar lang dagelijks twee capsules met een cranberryconcentraat uit de gehele cranberrybes, de andere groep een placebo.” De capsules en de placebo’s voor het onderzoek werden geleverd door Springfield Nutraceuticals BV.

Effectiviteit

De cranberrycapsules bleken het vóórkomen van het aantal urineweginfecties met een kwart te verminderen. Dat was alleen het geval bij ouderen die bij het begin van de studie een hoog risico op urineweginfecties hadden (minimaal één urineweginfectie in het jaar ervoor, diabetespatiënt of het hebben van een urinekatheter).

Een kanttekening is de kosteneffectiviteit van de capsules. Uit een gezamenlijke analyse met dr. Wilbert van den Hout van de afdeling Medische Besliskunde blijkt dat het meer kost om de capsules te verstrekken dan dat ze besparen op de kosten van infectiebehandeling. Gussekloo hoopt dat daar een mouw aan te passen is: “Wellicht kan het ronddelen efficiënter? Wellicht kunnen de capsules goedkoper worden?”

Resistentiegevaar

Dat neemt niet weg dat Caljouw en Gussekloo het een effectieve methode blijven vinden om urineweginfecties te voorkomen bij ouderen in het verpleeghuis. “Andere preventiemethoden zijn minder geschikt. Het toedienen van een lage dosering antibiotica ter preventie van blaasontsteking levert resistentiegevaar op. Vitamine C blijkt niet te werken en, zoals eerder gezegd, cranberrysap heeft nadelen. ”

De onderzoekers zijn enthousiast over de uitstekende samenwerking met de zeven zorginstellingen uit het Universitair Netwerk voor de Care Sector in Zuid-Holland, die zich beschikbaar hebben gemaakt voor het onderzoek. “Bijzonder om zo’n grote studie in 21 verpleeghuizen te kunnen doen”, vindt Caljouw. “Ze vormen een belangrijk nieuw instrument voor onderzoek naar kwetsbare ouderen.”

Artikelen

De resultaten zijn gepubliceerd in twee artikelen in de Journal of the American Geriatrics Society. Een artikel gaat over de effectiviteit van cranberrycapsules, het andere over de kosteneffectiviteit.

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.