Stemproblemen en slikproblemen (laryngologie)

Diagnose

Een stem- of slikprobleem kan verschillende oorzaken hebben. Daarnaast zijn voor dezelfde klacht soms meerdere behandelingen mogelijk. Een goed onderbouwde diagnose is dus belangrijk. Daarom staat er een multidisciplinair team voor u klaar en is de zorg die u krijgt, geregeld in een zorgpad. Door de intake en de onderzoeken zo veel mogelijk op elkaar af te stemmen, krijgen we een goed inzicht in uw situatie en weet u snel waar u aan toe bent.

Afspraak maken voor de zorgpaden stem- en slikproblemen

Stappen zorgpad laryngologieVoor de zorgpaden bij stem- en slikproblemen hebt u een verwijzing nodig van uw huisarts of een specialist. Dat kan uw eigen KNO-arts zijn, die een onderzoek of behandeling door een gespecialiseerd team nodig acht, of een andere specialist waar u onder behandeling bent voor uw stem- of slikprobleem. Bijvoorbeeld een neuroloog, longarts of maag- darm-leverarts. 

Bij een verwijzing hoeft u zelf geen actie te ondernemen. Zodra de verwijzing bij ons binnen is, nemen wij contact met u op om een afspraak te maken. Bent u door de huisarts verwezen of is nog niet duidelijk of u op de juiste plek bent binnen de zorgpaden? Dan krijgt u eerst een uitnodiging voor een afspraak op de algemene polikliniek van KNO. Daarna kunnen we u altijd alsnog verwijzen naar een van de zorgpaden. 

Voordat u langskomt voor uw eerste bezoek krijgt u meestal al een aantal vragenlijsten thuisgestuurd. Het is belangrijk dat u deze ingevuld meeneemt naar de polikliniek. Als u hulp nodig hebt met het invullen van de vragenlijsten of andere vragen hebt, kunt u altijd contact met ons opnemen via laryngologie@lumc.nl of via tel. 071 - 526 80 20. Op de dag van de afspraak kunt u zich melden aan de balie van de polikliniek Keel- Neus- en Oorheelkunde. Deze bevindt zich op H2 van het LUMC.

Wie komt u tegen en wat kunt u verwachten?       

Tijdens uw afspraak ziet u eerst de KNO-arts, de laryngoloog of de logopedist. De arts zal u vragen naar uw klachten en een onderzoek doen naar uw keel en stembanden. Afhankelijk van het probleem zal tijdens hetzelfde bezoek ook een gericht onderzoek plaatsvinden door de logopedist. Is er nog meer onderzoek nodig, dan vraagt de verpleegkundig coördinator dat voor u aan. U kunt ook bij de verpleegkundig coördinator terecht voor nadere uitleg over de gang van zaken of als u nog andere vragen hebt. 

Het onderzoek

Onderzoek met een star optiekOm uw stem- of slikprobleem nader te onderzoeken, is het nodig om de keel en de stembanden in beeld te brengen. De arts zal dit doen met een optiek: een speciale buis die gekoppeld is aan een camera. Welk soort optiek hangt vooral af van de klachten die u hebt. Er zijn twee soorten:

  • Een star optiek. Dit is een rechte buis die de arts in uw mond brengt en achter op uw tong laat rusten. Door de kijkhoek van het optiek kan de arts goed de keelholte en het strottenhoofd met daarin de stembanden bekijken.
  • Een flexibel optiek. Dit is een flexibele buis die via uw neus in de keelholte wordt gebracht.

Beide onderzoeken duren gemiddeld niet meer dan een paar minuten en zijn voor de meeste mensen zonder verdoving goed te doorstaan. Als u snel kokhalsneigingen hebt, is een kortdurende plaatselijke verdoving mogelijk. De arts spuit dan een verdovingsspray in uw keel die ongeveer 10 minuten werkt. Wel zult u daarna even moeten wachten met eten en drinken, om te voorkomen dat u zich verslikt. De beelden van het onderzoek slaan we op, zodat we deze achteraf met u kunnen bespreken. We gebruiken de beelden ook om het effect van de behandeling in kaart te brengen.

Vervolgonderzoeken

Soms leveren de beelden van het optiek al voldoende informatie op voor een passend behandelplan. In andere gevallen zijn er nog meer onderzoeken of een ingreep nodig om de juiste behandeling te vinden. De arts zal de nodige stappen steeds met u bespreken, zodat u duidelijk zicht hebt op het diagnostische traject. Er zijn meerdere vervolgonderzoeken mogelijk:

  • CT- of MRI-scan. Hiermee kunnen we een beeld vormen van het gebied waar u last van hebt.
  • Stemanalyse. Onderzoek naar de stemfunctie kan meer duidelijkheid geven over het probleem.
  • Electromyografie (EMG). Onderzoek van de werking van de spieren en zenuwen in de keel.
  • Flexibele Endoscopische Evaluatie van het Slikken (FEES). Terwijl u eet en drinkt brengen we de keelholte en stembanden in beeld.
  • Slikvideo. We maken röntgenbeelden terwijl u contrastvloeistof en brood met contrast doorslikt.
  • Functioneel slikonderzoek. Dit is een slikonderzoek uitgevoerd door de logopedist.
  • Diagnostische scopie. In sommige gevallen is een operatie nodig om een goed beeld te krijgen van uw stembanden of keelholte. Tijdens deze ingreep bent u onder narcose.
  • Een biopsie. Het kan nodig zijn om een klein stukje weefsel weg te nemen voor nader onderzoek door een patholoog. Dit heet een biopsie. Het weefsel dat we weghalen noemen we een biopt.

Uitslag van het onderzoek

Wanneer u de uitslag krijgt hangt vooral af van het aantal onderzoeken dat nodig is. Als de arts aan de beelden van het optiek genoeg heeft, krijgt u nog tijdens uw eerste consult de diagnose en een voorstel voor een behandeling. Als er vervolgonderzoeken nodig zijn duurt het langer voordat u een uitslag krijgt. De arts kan u hier meer over vertellen. Bij complexe problemen zal de arts uw uitslag bespreken binnen het multidisciplinaire team. De specialisten zoeken dan samen naar een optimaal behandelplan.

Hoe kunt u zich voorbereiden?

  • Vul de vragenlijsten in voorafgaand aan de onderzoeksdag en neem deze mee. Dit zijn de vragenlijsten over uw klachten en de algemene vragenlijst.
  • Neem een recente medicatielijst mee, zodat de arts precies weet welke medicijnen u gebruikt. Weet u niet precies wat u gebruikt? Dan kunt u een medicatielijst bij uw apotheek ophalen.
  • Het is goed mogelijk dat u vragen hebt. Schrijft u deze van tevoren op. Zo voorkomt u dat u belangrijke vragen vergeet te stellen.

Waar u nog rekening mee kunt houden

Omdat zowel stem- als slikproblemen verschillende oorzaken kunnen hebben is er geen standaard duur voor de zorgpaden. Stem- en slikproblemen kunnen bovendien samengaan met andere aandoeningen, bijvoorbeeld problemen van het zenuwstelsel of problemen met de longen. In dat geval is het mogelijk dat u ook een afspraak krijgt met een specialist op dat gebied. 

Bij het consult is in veel gevallen een arts in opleiding tot KNO-arts (aios) aanwezig, die een deel van het gesprek met u voert en/of het onderzoek doet. Hij of zij heeft de studie geneeskunde afgerond en zal de diagnose en een behandelplan altijd bespreken met een van onze KNO-artsen/laryngologen.