Hartfalen

Behandeling

Een standaard behandeling bij hartfalen bestaat niet in het LUMC. Er is een groot aantal behandelingen mogelijk en uw cardioloog maakt met het multidisciplinaire team altijd een behandelplan dat is afgestemd op uw persoonlijke situatie. We zullen de opties ook altijd uitgebreid met u doornemen, zodat u precies weet waar u aan toe bent.

Welke behandelingen zijn er?

Het fundament bij de behandeling van hartfalen bestaat uit goede leefregels en de juiste medicatie. Door die twee te combineren kunnen we uw klachten meestal terugdringen en proberen we een verdere achteruitgang van het hart zoveel mogelijk af te remmen. Daarnaast kijken we altijd of we de oorzaak van uw hartfalen kunnen behandelen, zodat het hart weer zo optimaal mogelijk kan werken. 

Leefregels

Bij hartfalen zult u er rekening mee moeten houden dat u beperkt bent in uw fysieke mogelijkheden. Zo zult u bijvoorbeeld merken dat u sneller vermoeid bent. U kunt hier verandering in brengen door uw leefpatroon te veranderen. Samen met specialisten op het gebied van dieet, beweging en maatschappelijk werk helpen we u om toch zoveel mogelijk een normaal leven te kunnen leiden.

  • Een verandering in leefstijl, bijvoorbeeld gezonder eten, is een belangrijk onderdeel van de behandeling bij hartfalenBeweging. Bij hartfalen is het belangrijk dat u uw conditie zo goed mogelijk op peil houdt door regelmatig te bewegen. Na uw intake kunnen we u daarom aanmelden voor hartrevalidatie. De revalidatiearts zal met u een persoonlijk programma opstarten, zodat u een beter inzicht krijgt in de belasting die u aankunt en die goed is voor uw hart. 
  • Eten en drinken. Overgewicht vormt een extra belasting voor het hart. Als u te zwaar bent, helpt afvallen deze belasting te verminderen. Verder is het belangrijk dat u niet te veel vocht binnenkrijgt. Wees ook heel zuinig met zout, want door zout houdt uw lichaam extra vocht vast. De diëtiste zal samen met u een persoonlijk dieet opstellen.
  • Roken en alcohol. Beperk het drinken van alcohol tot hooguit 2 glazen per dag. Te veel alcohol is slecht voor de conditie van de hartspier. Als u rookt, moet u daar beslist mee stoppen. Roken vermindert namelijk de doorbloeding van de hartspier.

Medicijnen

Uw specialist kan meerdere medicijnen voorschrijven. Welke medicijnen dat zijn en in wat voor dosering verschilt per persoon. Het is belangrijk dat u ook zelf bijhoudt welke medicijnen u slikt. U kunt de gegevens noteren in uw ‘mijn gegevens’ boekje. Zo hebt u altijd een recent overzicht bij de hand. 

  • Plaspillen (diuretica). Deze bevorderen de uitscheiding van zout en water door de nieren.
  • ACE-remmers. Deze medicijnen verwijden de bloedvaten. Hierdoor daalt de bloeddruk. Het hart heeft dan minder moeite om het bloed rond te pompen en wordt minder belast. Ook hebben ACE-remmers een directe beschermende werking op het hart.
  • Bètablokkers. Deze middelen zorgen dat uw hart rustiger klopt, uw bloeddruk daalt en de hartspier minder krachtig samentrekt. Zo kan het hart efficiënter pompen en daalt de kans op hartritmestoornissen. 
  • Ivabradine. In sommige gevallen blijft de hartslag hoog, ondanks de medicatie. Ivabradine kan de hartslag nog verder naar beneden brengen. 
  • Nitraten. Dit zijn vaatverwijders die voornamelijk op de aders werken en zo de stuwing in de longen kunnen verminderen.
  • Digoxine (hartglycosiden). Met name bij boezemhartritmestoornissen schrijven we dit medicijn voor. Digoxine kan de hartslag vertragen, waardoor de bloedsomloop beter verloopt.

Operatie

Afhankelijk van de oorzaak van het hartfalen kunnen we met een operatie de functie van het hart verbeteren. Er zijn verschillende mogelijkheden op dat gebied. 

  • Op de operatiekamerDotteren of bypassoperatie. Zuurstofrijk bloed stroomt naar het hart via de kransslagaderen. Deze kunnen vernauwd of afgesloten raken door aderverkalking. Dit kunnen we vaak verhelpen met een dotterprocedure of bypassoperatie. 
  • Hartklepoperatie. Een hartklep die niet goed werkt kunnen we met een chirurgische ingreep vaak repareren of vervangen. 
  • Biventriculaire pacemaker. Bij hartfalen kan het gebeuren dat de twee hartkamers niet gelijktijdig samentrekken. Een biventriculaire pacemaker kan dit verhelpen. Dit apparaatje plaatsen we onder de huid. Bij ernstige vormen van hartfalen kunnen we ook een pacemaker met een automatische Implanteerbare Cardioverter Defibrillator (ICD) plaatsen. Een ICD is in staat om hartritmestoornissen te herkennen en daar zo op te reageren dat de hartritmestoornis stopt.
  • Verkleining van de linkerhartkamer. Als een hart erg vergroot is als gevolg van een groot litteken, heeft dat een nadelig effect op de pompfunctie. Door de slecht functionerende linkerhartkamer van het litteken te ontdoen en te verkleinen kunnen we die pompfunctie verbeteren. 
  • Ablatie procedure. Bij een ablatie procedure beschadigen we met opzet een klein stukje van het hart. Dit klinkt misschien onlogisch, maar op deze manier kan de oorzaak van regelmatige hartritmestoornissen worden weggenomen. 

Permanent steunhart 

Het steunhart is via een buisje door de buikwand onder meer verbonden met de batterijSoms is er sprake van dusdanig ernstig hartfalen, dat de bovenstaande behandelingen onvoldoende werken. En omdat er ieder jaar maar een zeer beperkt aantal donorharten beschikbaar komt in Nederland, komt een groot deel van de patiënten niet in aanmerking voor een harttransplantatie. Er rest dan alleen medicamenteuze behandeling, vaak in combinatie met herhaalde opnames in het ziekenhuis. Daarom zijn we op zoek gegaan naar een andere behandelmethode en hebben we een procedure ontwikkeld voor een definitieve behandeling met een steunhart.

Een mechanisch steunhart -ook wel left ventricular assist device (LVAD) genoemd- is een pomp die in de borstkas direct op het hart wordt geplaatst. Deze pomp ondersteunt de linkerkamer en wordt via een aandrijflijn door de huid van buitenaf van stroom voorzien. U draagt altijd een computertje bij u dat verbonden is met het steunhart. 

Het steunhart werd tot voor kort alleen als overbrugging gebruikt voor patiënten die in afwachting waren van een harttransplantatie. Het LUMC is het eerste ziekenhuis in Nederland dat patiënten met ernstig hartfalen die niet in aanmerking komen voor een harttransplantatie, permanent behandelt met een mechanisch steunhart. Houdt u er wel rekening mee dat hier een uitgebreide screening aan vooraf gaat. Uw arts zal u hier over voorlichten. 

Telemonitoring 

Het kan zijn dat u zeer veel zorg nodig hebt en niet in staat bent heel frequent naar het ziekenhuis te komen. Dan is telemonitoring een optie. Hierbij houden we u op afstand in de gaten, zodat we tijdig achteruitgang op kunnen sporen en in kunnen grijpen. Zo voorkomen we extra polibezoeken en ziekenhuisopnames. Hebt u een ICD? Alle ICD’s hebben een homemonitoringfunctie, waardoor ritmestoornissen tijdig opgespoord kunnen worden. Dat maakt het mogelijk om in te grijpen nog voor er klachten ontstaan.

Meedoen aan wetenschappelijk onderzoek

Het LUMC is niet alleen een centrum van geavanceerde medische zorg, maar ook van geavanceerd medisch onderzoek. Dit houdt in dat u soms kunt meedoen aan nieuwe studies, bijvoorbeeld naar nieuwe medicijnen of operatietechnieken. Mogelijk hebben deze bij u meer effect dan de standaardbehandeling. Uw cardioloog kan u vertellen aan welke onderzoeken u kunt meedoen.