Hart Long Centrum

Pollen en hooikoorts

De polleninformatiedienst van de afdeling Longziekten van het LUMC bepaalt wekelijks hoeveel pollen op de dagen van de voorgaande week in de lucht zaten. De resultaten van deze tellingen zijn te volgen op de pagina pollentellingen.

Pollentelling

Hieronder vindt u het aantal pollen dat door de afdeling Longziekten van het LUMC in luchtmonsters wordt geteld. De pollenallergenen in de pollenkorrels kunnen bij sommige mensen een allergische reactie opwekken, ook wel hooikoorts genoemd. De mate van allergeniciteit geeft aan in hoeverre het pollen hooikoortsklachten kan veroorzaken.

Zie hier de pollentelling.

Voorwaarden gebruik pollengegevens
Pollentelling als richtlijn
Methode pollentelling

Hooikoortsverwachting

De meeste grassen zijn weer uitgebloeid en de graspollenconcentraties in de lucht zijn sterk afgenomen. Hierdoor zijn de hooikoortsklachten ten gevolge van de graspollen sterk verminderd en beëindigen wij de meerdaagse hooikoortsverwachting voor mensen met een graspollen allergie.

De meerdaags hooikoortsverwachting zal weer verschijnen vanaf begin mei tot eind juli.

Hooikoorts

De belangrijkste verschijnselen bij hooikoorts zijn: jeukende of kriebelende neus en neus-keelholte, niezen, verstopte neus, tranende ogen (last van veel licht), en soms lichte benauwdheid.

Ongeveer 20% van de Nederlanders heeft gedurende een periode van een aantal jaren lichte tot ernstige hooikoortsklachten. Hooikoorts is een overdreven reactie van ons afweersysteem op lichaamsvreemde stoffen (allergenen). De allergenen in pollenkorrels zijn niet schadelijk, maar kunnen bij gevoelige individuen een allergische reactie opwekken.

De belangrijkste verschijnselen bij hooikoorts zijn: jeukende of kriebelende neus en neus-keelholte, niezen, verstopte neus, tranende ogen (last van veel licht), en soms lichte benauwdheid.

Ongeveer 20% van de Nederlanders heeft gedurende een periode van een aantal jaren lichte tot ernstige hooikoortsklachten. Hooikoorts is een overdreven reactie van ons afweersysteem op lichaamsvreemde stoffen (allergenen). De allergenen in pollenkorrels zijn niet schadelijk, maar kunnen bij gevoelige individuen een allergische reactie opwekken.

Allergische reactie

Het immuunsysteem produceert antilichamen tegen pollenallergenen van het type IgE. Dit IgE is gebonden aan mestcellen die voorkomen in het slijmvlies van onze luchtwegen. Wanneer een pollenkorrel op het slijmvlies komt, kan het IgE de pollenallergenen herkennen en eraan binden. Hierdoor komen in de mestcel verschillende stoffen vrij, waaronder histamine. Deze stoffen veroorzaken een ontstekingsreactie, die leidt tot de symptomen die kenmerkend zijn voor hooikoorts.

Hooikoorts voorkomen

Wanneer u het vermoeden heeft dat u last heeft van hooikoortsklachten, is het verstandig om dit door een arts te laten vaststellen. Met een bloedtest of een huidpriktest kan worden bepaald op welke pollen u reageert.

Voor de behandeling van hooikoorts bestaan verschillende mogelijkheden:

  1. zoveel mogelijk vermijden van contact met pollen;
  2. gebruik van symptoomonderdrukkende medicijnen; 
  3. inzetten van immunotherapie.

Wanneer u het vermoeden heeft dat u last heeft van hooikoortsklachten, is het verstandig om dit door een arts te laten vaststellen. Met een bloedtest of een huidpriktest kan worden bepaald op welke pollen u reageert.

Voor de behandeling van hooikoorts bestaan verschillende mogelijkheden:

  1. zoveel mogelijk vermijden van contact met pollen;
  2. gebruik van symptoomonderdrukkende medicijnen; 
  3. inzetten van immunotherapie.

Sommige symptoomonderdrukkende medicijnen zijn zonder recept bij drogist of apotheek verkrijgbaar. Voor andere medicatie of voor immunotherapie moet u contact opnemen met uw arts.

Pollen vermijden

Om contact met pollen te vermijden moet u weten wanneer het pollen, waarvoor u gevoelig bent, in de lucht voorkomt. Dit kunt u volgen via onze pollentellingen. Het vermijden van pollencontact is niet eenvoudig. Tijdens het bloeiseizoen kan pollen overal in de lucht voorkomen, en via de lucht in de ogen of, na inademing, in de neus komen.

Tips om pollencontact te verminderen:

  • Raadpleeg tijdens het graspollenseizoen (half mei tot half juli) de hooikoortsverwachting. 
  • Zeewind bevat weinig pollen. Op 'ongunstige' dagen is een uitje naar het strand dus een aanrader.
  • Een zonnebril dragen vermindert de kans dat het pollen in de ogen komt.
  • Wrijf niet in de ogen, maar verwijder eventueel pollen door de ogen te spoelen met lauw water.
  • Maai niet zelf het gras in de bloeiperiode.
  • Droog wasgoed tijdens het pollenseizoen niet buiten. De pollen kunnen in het wasgoed terechtkomen.
  • Pollen kunnen blijven plakken in het haar. Na een zomerdag buiten is het aan te raden het haar 'pollenvrij' te wassen.
  • Houd in de auto de ramen gesloten op dagen met een ongunstige hooikoortsverwachting. 

Allergene pollen

Het pollen verschijnt in de lucht als de planten bloeien. Gevoelige mensen kunnen na een eerste contact met pollen een allergie opbouwen (sensibilisatie).

Een allergische reactie kan optreden, als het pollen waarvoor men allergisch is in de lucht voorkomt. De reactie op een blootstelling aan pollen is het gevolg van een combinatie van erfelijke en omgevingsfactoren.

Pollen in de lucht

Stuifmeelkorrels (pollen) zijn microscopisch klein met een doorsnede van gemiddeld 0,025 mm. Het pollen bevat het mannelijke zaad van de plant. Voor de plant is het van belang dat het pollen van de ene bloem naar een stamper van een andere bloem wordt getransporteerd. Planten met gekleurde opvallende bloemen gebruiken daarvoor insecten, zij worden door de geur en kleur van de bloemen naar de plant gelokt.

Windbestuivende planten stoppen geen energie in mooie bloemen, maar in de productie van enorme hoeveelheden pollen. Dit pollen moet met de wind meegevoerd worden en kan zo op de stamper van een bloem terechtkomen. Doordat de bloemen van deze planten onopvallend zijn, is het minder zichtbaar wanneer de plant bloeit en dus pollen produceert. Het is juist dit pollen, dat veel in de lucht voorkomt, waarvoor patiënten allergisch zijn.

Via de pollentellingen is te volgen welke planten pollen produceren.

Belangrijkste allergene pollen in Nederland

Welke pollensoort de belangrijkste allergieverwekker is verschilt per klimaat- en vegetatiezone. Zo komt de berk in grote aantallen in Scandinavië voor en is het berkenpollen daar de belangrijkste hooikoortsverwekker. In het zuiden van Spanje blijkt het pollen van de olijfboom zeer veel allergische klachten te veroorzaken.

In Nederland is het pollen van grassen en berk verantwoordelijk voor het grootste deel van de hooikoortsklachten. Ook veroorzaken pollen van els, bijvoet, hazelaar, zuring, weegbree en sinds kort mogelijk ook ambrosia hooikoortsklachten.

Pollenverwachting Europa

Als u op vakantie gaat in Europa kunt u www.polleninfo.org raadplegen. De website toont kaarten met de pollenverwachtingen in Europa in verschillende periodes. De kaarten zijn gemaakt aan de hand van gemeten pollenconcentraties van de laatste 10-15 jaar van 300 pollentelstations in Europa.

Zuring
Hazelaar
Weegbree
Grassen
Els
Bijvoet
Berk
Ambrosia

Hooikoortsklachten en de LUMC hooikoortsverwachting