Hashimoto, Ziekte van

Deze informatie is opgesteld door de afdeling(en) Endocrinologie

De ziekte van Hashimoto is een ziekte van de schildklier, waarbij ons eigen afweersysteem zich richt tegen schildkliercellen, waardoor deze cellen kapot gaan en de schildklier geleidelijk langzamer gaat werken en steeds minder schildklierhormoon maakt. Er ontstaat dan hypothyreoïdie ofwel een te traag werkende schildklier. 

Schildklier 

De schildklier ligt aan de voorzijde van de hals juist onder de adamsappel. De schildklier bestaat uit een linker en een rechter kwab, die door een brug van schildklierweefsel met elkaar verbonden zijn. 

De schildklier maakt schildklier hormonen: T4 (dat is thyroxine) en in mindere mate ook T3 (dat is tri-jodothyronine), die aan de bloedbaan afgegeven worden. Met het bloed worden T4 en T3 vervoerd naar de andere weefsels. Hoeveel schildklierhormoon er geproduceerd moet worden, regelt de schildklier in nauwe samenspraak met de hypofyse, een klein hormoonproducerend orgaantje in de hersenen. Als de schildklier te weinig schildklierhormoon maakt, en er meer nodig is, reageert de hypofyse hierop met een verhoging van de afgifte van TSH (thyreoid/schildklier stimulerend hormoon), waardoor de schildklier weer harder gaat werken en de schildklierhormoon productie weer stijgt. 

Schildklierhormoon oefent zijn werking uit op alle lichaamscellen en heeft met name effecten op de stofwisseling en op het hartritme. Tijdens de zwangerschap is schildklierhormoon onder andere van belang voor de hersenontwikkeling van het kind. 

Oorzaak 

De ziekte van Hashimoto is een auto-immuun ziekte, dat wil zeggen een aandoening, waarbij ons eigen afweersysteem zich richt tegen lichaamseigen cellen. In dit geval de schildkliercellen, waardoor deze cellen kapot gaan en de schildklier geleidelijk langzamer gaat werken en steeds minder schildklierhormoon maakt. Dit is een zeer langzaam verlopend proces, zodat er meestal heel geleidelijk steeds meer klachten ontstaan naarmate de schildklier minder hormoon uitscheidt. Het is niet duidelijk waarom ons afweersysteem zich tegen de schildkliercellen richt. Het is wel bekend dat dit vaker voorkomt bij mensen met een bepaalde erfelijke aanleg en met andere auto-immuunziekten in de familie. De ziekte van Hashimoto is een veel voorkomende ziekte, die vooral volwassen vrouwen treft. 

Verschijnselen 

De verschijnselen van de ziekte van Hashimoto ontstaan doordat de schildklier te weinig of geen schildklierhormoon meer produceert. Er ontstaan klachten, waarvan de ernst afhangt van de mate van inactiviteit van de schildklier en de snelheid waarmee de hypothyreoïdie is ontstaan. Meestal gaat de functie van de schildklier zo langzaam achteruit dat u er gedurende langere tijd nauwelijks iets van merkt. Klachten die kunnen ontstaan zijn vermoeidheid, kouwelijkheid, afname van de menstruatiefrequentie, gewichtstoename, haaruitval, het droger en dikker worden van de huid, trage stoelgang (obstipatie), verlaging van de toon van uw stem, afname van uw gehoor, pijn en krampen in spieren, tintelingen in vingers en handen en psychische stoornissen. De arts vindt bij lichamelijk onderzoek soms een struma, een vergroting van de schildklier. 

Hoe wordt de diagnose ‘Ziekte van Hashimoto’ vastgesteld? Naar aanleiding van uw klachten en de bevindingen bij lichamelijk onderzoek zal er bij de arts een verdenking ontstaan op de ziekte van Hashimoto. Aanvullend bloedonderzoek zal de diagnose verwerpen dan wel bevestigen. 

Behandelwijze 

Behandeling van de ziekte van Hashimoto vindt plaats door pillen met schildklierhormoon (levothyroxine, T4) voor te schrijven. Er is geen bewijs dat toevoeging van het schildklierhormoon T3 nuttig is. Op onze polikliniek wordt T3 dan ook nauwelijks voorgeschreven. Levothyroxine dient 's morgens op een lege maag een half uur (of langer) voor het ontbijt met wat water ingenomen te worden. Bij het voorschrijven van de dosis wordt door uw behandelend arts ook gekeken naar uw persoonlijke situatie, zoals bijvoorbeeld het gebruik van bijkomende medicijnen. Gezien gelijktijdige inname van melk of ijzertabletten de opname van schildklierhormoon vermindert, moet men dit voorkomen. 

Ons advies is, dat u minstens één maal per jaar de schildklierfunctie laat controleren. Dit zal meestal via de huisarts plaatsvinden. 

Ziekte en zwangerschap 

Tijdens de zwangerschap neemt de behoefte aan schildklierhormoon vaak met 25-50% toe en moet de dosis schildklierhormoon vrijwel altijd verhoogd worden. Dit is van groot belang omdat het ongeboren kind met name de eerste 20-25 weken van de zwangerschap voor zijn schildklierhormoon voorziening afhankelijk is van de passage van schildklierhormoon van de moeder over de placenta. Het ongeboren kind heeft schildklierhormoon met name nodig voor zijn hersenontwikkeling. Het is daarom erg belangrijk dat u, zodra u denkt zwanger te zijn, dit bevestigt met een zwangerschapstest, en als deze positief is meteen de schildklierfunctie laat bepalen. Dit kunt u laten doen bij de huisarts of bij onze polikliniek. Tijdens de zwangerschap dient elke 6 weken de schildklierfunctie gecontroleerd te worden en de levothyroxine dosering aangepast te worden op geleide van de bloeduitslagen. Direct na de bevalling kunt u de dosis levothyroxine weer terugbrengen tot de dosis die u voor de zwangerschap had. 

Patiëntenbelangenverenigingen 

www.schildklier.nl 

Contact 

Locatie & Telefoonnummer: Polikliniek Endocrinologie   


Oktober 2017