Sterilisatie bij de man (vasectomie)

Deze informatie is opgesteld door de afdeling(en) Urologie

In deze folder vindt u de tekst die officieel is vastgesteld door de Nederlandse Vereniging voor Urologie inzake sterilisatie bij de man. Deze folder dient als aanvulling op het gesprek dat uw behandelend arts met u voert. In dit gesprek krijgt u te horen wat in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) in uw geval van toepassing is.

In overleg met uw arts heeft u besloten een vasectomie te ondergaan. Er zijn verschillende mogelijkheden om ongewenste zwangerschap te voorkomen (b.v. de anticonceptie pil, het condoom, het spiraaltje). Het grote verschil tussen bovengenoemde methoden en sterilisatie is, dat de laatste beschouwd moet worden als een definitieve anticonceptie methode, d.w.z. in principe is de sterilisatie onomkeerbaar (onherroepelijk). Een sterilisatie is dan ook alleen een goede keuze wanneer u zeker weet dat u geen kinderen (meer) wilt.
Door een onderbreking van de zaadleiders te bewerkstelligen wordt voorkomen, dat zaadcellen het zaadvocht bereiken bij de samenleving. Een sterilisatie is een eenvoudige ingreep en is niet van invloed op uw seksuele leven.
Sterilisatie is een zeer veilige vorm van anticonceptie. 

Voorbereiding

De ingreep moet onder steriele omstandigheden gebeuren om infectie te voorkomen. Daarom is het nodig voor de ingreep de balzak helemaal te scheren.
U behoeft voor de ingreep niet nuchter te zijn. Wanneer u bloedverdunnende middelen gebruikt (Sintrom, Acetosal) zal deze medicatie in overleg met uw behandelend arts enige dagen tevoren gestaakt zijn. Acetosal dient 7 dagen voor de ingreep gestaakt te worden.
Voor ná de ingreep neemt u een strak zittende onderbroek mee, die u zeker tot 24 uur na de ingreep moet aanhouden. Zelf autorijden na de ingreep wordt afgeraden; geadviseerd wordt voor vervoer naar huis zorg te dragen.

Ingreep

De vasectomie geschiedt poliklinisch onder plaatselijke verdoving. Na desinfectie van de balzak krijgt u twee injecties in de huid van de balzak links en rechts of in de zaadstreng. Vervolgens maakt de arts ter plaatse van de verdoofde huid een kleine snede links en rechts waarbij hij de zaadleiders vrijmaakt. Van beide zaadleiders wordt een stukje verwijderd en de uiteinden worden afgebonden.

vasectomie incisie vasectomie resectie
vasectomie vasectomie

Hierna worden zo nodig de wondjes weer gesloten met hechtingen, die na ongeveer 1 week tot 10 dagen oplossen en dus niet verwijderd hoeven te worden.
Tijdens de ingreep voelt u vaak een trekkend pijnlijk gevoel in met name de liezen, omdat de zaadleider door het lieskanaal loopt.
De ingreep duurt ongeveer 15–30 minuten.

Na de ingreep

Na de ingreep komen er gaasjes op de beide wondjes die u 1 dag moet laten zitten. Geadviseerd wordt een strakke onderbroek te dragen.
Om nabloeding te voorkomen kunt u het de rest van de dag het beste rustig aan doen. Na 1 dag kunt u het verband zelf verwijderen. Hierna mag u weer douchen. (Baden is na10 dagen weer mogelijk). Als de verdoving is uitgewerkt kan het gebied van de balzak en liezen pijnlijk worden. Hiervoor kunt u een pijnstiller nemen (b.v. paracetamol).
De volgende dag kunt u in het algemeen weer aan het werk gaan. De eerste dagen na de operatie moet u zware werkzaamheden vermijden. Gedurende ongeveer 10 dagen moet u niet fietsen, sporten, zwemmen,naar de  sauna of zwaar tillen. Na 10 dagen is geslachtsgemeenschap weer toegestaan.

Vruchtbaarheid

Na de ingreep bent u nog niet meteen onvruchtbaar.
De eerste maanden na de operatie komen er bij de zaadlozing nog zaadcellen vrij. Daarom moet u in deze periode nog een voorbehoedsmiddel blijven gebruiken.
Na tenminste 15-20 zaadlozingen, die u in ongeveer 3 maanden na de ingreep moet hebben, zijn de zaadcellen meestal verdwenen.
Na deze periode wordt het zaadmonster onderzocht. Dit onderzoek is essentieel voor het vaststellen van onvruchtbaarheid. Hiervoor krijgt u een potje mee, dat u dan met sperma moet inleveren. Het zaadmonster moet u binnen enkele uren na de zaadlozing inleveren. De uitslag van het onderzoek krijgt u van uw arts.
Zijn er geen zaadcellen meer zichtbaar dan is de sterilisatie geslaagd en de behandeling teneinde. In dit geval kunt u stoppen met andere voorbehoedsmiddelen.
Het kan voorkomen dat u meermalen een zaadmonster moet inleveren, totdat de uitslag laat zien dat er geen zaadcellen meer aanwezig zijn. 

Controle

Zo nodig wordt een afspraak gemaakt voor een controle bij uw uroloog. 

Complicaties

Een geringe blauwverkleuring van de balzak en/of basis van de penis komt vaak voor. Ook wat bloed- of vochtverlies uit de wondjes is niet verontrustend en gaat in de regel vanzelf snel over.
Zelden treedt een nabloeding of wondinfectie op. Pijn ná de ingreep treedt frequent op en gaat gepaard met een beurs gevoel in de zaadballen of pijn tijdens het lopen. Meestal duurt dit slechts enkele dagen.
U moet uw behandelend arts waarschuwen indien u koorts krijgt (boven de 38,5oC), er een sterke zwelling van de balzak optreedt, het wondje blijft bloeden of er uitermate veel pijn is.
Tevens kan na de sterilisatie een gevoel van stuwing optreden; dit kan leiden tot pijnlijke sensaties voorafgaand aan de zaadlozing, maar is zeldzaam en meestal tijdelijk. 

Wat verder van belang kan zijn

  • Er is een uiterst geringe kans dat de uiteinden van de zaadleiders weer aan elkaar groeien en er opnieuw doorgankelijkheid (en dus vruchtbaarheid) ontstaat. Ook al liet controle van het zaadmonster zien, dat geen zaadcellen aanwezig zijn, dan nog is hernieuwde vruchtbaarheid na langere tijd alsnog mogelijk. Dit komt bij ongeveer 1-3 per 1000 patiënten voor. 
  • Soms is het mogelijk dat in het zaadmonster toch steeds enkele zaadcellen aanwezig blijven. Soms dient dan na overleg met uw uroloog een re-sterilisatie te geschieden. 
  • Vasectomie is in principe een definitieve ingreep. In voorkomende gevallen kan een sterilisatie wel eens ongedaan gemaakt worden. 
  • De ingreep heeft geen invloed op het mechanisme en het gevoel bij de zaadlozing. Na sterilisatie worden de zaadcellen, die nog steeds in de testikels worden gevormd door het lichaam afgebroken. 
  • Aan het zaadmonster is met het blote oog niet te zien of iemand gesteriliseerd is. Het zaadmonster bestaat na sterilisatie uit met name prostaatvocht. 
  • Wie van beide partners zich laat steriliseren is een persoonlijke keuze. Het voordeel van vasectomie is dat het een relatief lichte ingreep betreft, die poliklinisch onder lokale verdoving kan worden uitgevoerd. 
  • Vasectomie geeft geen enkele bescherming tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (zoals AIDS, gonorroe of syfilis). Om de kans hiertoe te verminderen is het raadzaam een condoom te gebruiken. 

Wat te doen in geval van ziekte of verhindering?

Als u door ziekte of om andere reden verhinderd bent uw afspraak na te komen, neem dan zo snel mogelijk contact op met de polikliniek Urologie. In uw plaats kan dan een andere patiënt geholpen worden. 

Tot slot

Deze folder betreft een algemene voorlichting en is bedoeld als extra informatie naast het gesprek met uw behandelend arts. Bijzondere omstandigheden kunnen tot wijzigingen aanleiding geven. Dit zal altijd door uw uroloog aan u kenbaar worden gemaakt. Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen dan kunt u op maandag t/m donderdag tussen 8.00 -11.30 uur en van 13.30-15.00 uur en op vrijdag van 8.00-11.30 uur contact opnemen met de polikliniek Urologie via tel. 071-526 2304.


September 2012