Schistosomiasis (Bilharzia)

Deze informatie is opgesteld door de afdeling(en) Infectieziekten afd. vaccinatie

Schistosomiasis of "bilharzia" is een parasitaire wormziekte die wordt opgelopen door zwemmen of pootje baden in tropisch zoet oppervlakte water. Bij toeristen staan verschijnselen op de voorgrond die behoren bij de vroege fase van de infectie. Deze verschijnselen zijn goed te behandelen.

Waar komt schistosomiasis voor?

Wereldwijd zijn meer dan 200 miljoen mensen geïnfecteerd. Schistosomiasis komt onder andere voor in: Afrika, verschillende landen van Latijns-Amerika (Brazilië, Suriname, Venezuela), delen van de Cariben, sommige landen van het Midden-Oosten, Zuid-China, de Filippijnen en Zuidoost-Azië.

Hoe loop ik schistosomiasis op?

Door contact met zoet water (meren, rivieren of stromen) waarin zich larven bevinden; die na een ontwikkelings-cyclus zijn vrijgekomen uit een zoetwaterslak (Figuur 1).

levenscyclus Schistosoma-worm

Welke maatregelen kan ik nemen om schistosomiasis te voorkomen?

  • Vermijd contact met zoet oppervlakte water in gebieden waar schistosomiasis voorkomt
  • Indien watercontact onvermijdelijk was, laat het water dan niet aan de huid opdrogen maar droog u snel af. Laat na terugkomst een bloedonderzoek op schistosomiasis uitvoeren
  • Infectie kan niet worden voorkomen door het geven van een behandeling voor of kort na het watercontact

Wat merk ik als ik geïnfecteerd ben?

  • Meestal niets. Zoals vaak het geval is bij worminfecties, hebben slechts weinig geïnfecteerde personen klachten.
  • Soms geeft de invasie van de intacte huid door deze larven tijdens of kort na het watercontact aanleiding tot een hevige jeukende huiduitslag, zwemmersjeuk genoemd.
  • Twee tot tien weken na het watercontact kan een koortsende ziekte ontstaan. Dit stadium van de ziekte valt samen met de rijping van de larven op hun tocht door het lichaam.
  • Bloedplassen als gevolg van de ontstekingsreactie tegen wormeieren in de blaaswand.
  • Buikpijn en soms diarree als gevolg van de ontstekingsreactie tegen wormeieren in de darmwand
  • Rugpijn en verlammingsverschijnselen als gevolg van de ontstekingsreactie tegen wormeieren die per ongeluk in of rond het ruggenmerg terecht zijn gekomen

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Door een bloedonderzoek waarin antistoffen tegen de parasiet opgespoord worden. Dit onderzoek wordt meestal 6 weken na het watercontact uitgevoerd. Soms kan men (later) ook de wormeieren in de urine of ontlasting terugvinden.

Contact

Vaccinatiepolikliniek
Adviezen en vaccinaties in verband met reizen naar de (sub)tropen
Afspraken (071) 526 36 36
09.30 - 11.30 uur (maandag t/m vrijdag)

Spreekuur (op afspraak) 09.00 - 16.00 uur (maandag en vrijdag)

Polikliniek voor tropische ziekten
Diagnostiek en behandeling van import- en tropische ziekten
B2-P kamer 30, Albinusdreef 2, 2333 ZA Leiden

(Uitsluitend op verwijzing huisarts of specialist)
Afspraken (071) 526 35 88
Spreekuur vrijdag 08.30 - 12.00 op afspraak
Spoedspreekuur iedere werkdag op afspraak


februari 2010