Japanse Encefalitis

Deze informatie is opgesteld door de afdeling(en)

Vaccinatiepolikliniek Afdeling Infectieziekten



Wat is Japanse encefalitis?

Japanse encefalitis is een virusziekte die met hersenontsteking gepaard kan gaan. De infectie wordt van de natuurlijke gastheer (varkens of watervogels) op de mens overgebracht door de steken van de Culex muskiet.

Voor de meeste Europese reizigers of expatriates is de infectiekans uiterst gering. Onder bepaalde omstandigheden kan echter een reëel infectiegevaar bestaan en wordt, naast maatregelen ter voorkoming van muskieten, vaccinatie aanbevolen.

Wat moet ik weten over de Culex muskiet?

Culex-Muskiet

De Culex muskiet broedt in stilstaand water (rijstvelden) en steekt tijdens schemering en nacht

Waar komt Japanse encefalitis virus voor?

De ziekte komt voor in grote delen van Zuid-en Oost-Azië, vooral op het platteland in gebieden waar veel varkens worden gehouden. De transmissie is ten dele seizoensgebonden.

 

Verspreidingsgebied

Figuur. Gebieden waar Japanse encefalitis voorkomt
(Bron: WHO international health and travel publications 2009)

Maatregelen ter voorkoming van muskietensteken

  • Draag bedekkende kleding
  • Gebruik een muskietenwerende crème voor de niet-bedekte delen tijdens in gebieden waar een uitbraak van Japanse encefalitis heerst.
  • Zorg dat de kamers muskietenvrij zijn

Vaccinatie

Omdat het vaccin maar weinig wordt gegeven, is het in Nederland niet geregistreerd. Dit betekent, dat de Nederlandse overheid geen beoordeling heeft gedaan van de werking en veiligheid van het vaccin. Het vaccin is evenwel wereldwijd in gebruik en in veel landen, waaronder Japan en de USA, wel geregistreerd.

Voor volledige vaccinatie worden 3 doses toegediend, bij voorkeur op de dagen 0,7 en 28-30. Andere schema’s zijn mogelijk. Enkele weken na de 3e dosis is 90% of meer van de gevaccineerden beschermd. Bij blijvend risico wordt een herhalingsinjectie aanbevolen na 2 jaar.

Mogelijke bijwerkingen van het vaccin

  • Pijn, roodheid en zwelling op de plaats van injectie. Dit komt bij ca. 20% van de gevaccineerden voor en geeft doorgaans milde klachten.
  • Grieperig gevoel, soms met hoofdpijn en temperatuurverhoging en/of maagdarmklachten. Dit komt bij ca. 10% voor en is eveneens doorgaans mild.
  • Allergische of overgevoeligheids reacties. Deze zijn zeldzaam (0,01 tot 1% van de gevaccineerden), maar kunnen ernstig zijn.

Allergische reacties

Typische verschijnselen zijn galbulten (rode jeukende bulten op de huid) en zwelling van armen, benen of gelaat. In ernstige gevallen kunnen kortademigheid en bloeddrukdaling optreden. Ook piepende ademhaling, gewrichtsklachten en jeuk zonder zichtbare huidafwijkingen kunnen voorkomen. Deze overgevoeligheidsreacties komen vaker voor bij personen met een aanleg voor allergie. De meeste reacties treden kort na de injectie op; soms pas na uren tot dagen (tot twee weken na de vaccinatie)

Vanwege deze (kleine) kans op ernstige allergische reacties adviseren wij voor alle zekerheid het volgende bij personen met een eerdere allergische reacties op bijvoorbeeld pollen, huisstofmijt, geneesmiddelen, injecties, voedingsmiddelen, e.d.:

A. Blijf het eerste half uur na vaccinatie op het vaccinatiebureau, zodat wij u kunnen observeren.

B. Verblijf de eerste twee weken na de vaccinatieserie in Nederland of in een ander land/gebied waar u snel in een ziekenhuis terecht kunt.

C. Mocht u binnen twee weken na vaccinatie klachten krijgen die kunnen passen bij een allergische reactie (zie hierboven), neem dan met spoed contact op met de vaccinatiepolikliniek (071-5269111) en vraag naar de dienstdoende arts van de vaccinatiepolikliniek (seinnummer 9469). Neem buiten kantooruren contact op met de dienstdoende huisarts of (bij ernstige klachten) met een eerste-hulp afdeling van een ziekenhuis. Neem deze folder mee en laat die aan de dienstdoende arts zien. De behandelend arts wordt verzocht te overleggen met dienstdoende infectiearts van het LUMC. Ook voor andere klachten, die mogelijk met de vaccinatie verband houden, kan met de arts van de vaccinatiepolikliniek contact worden opgenomen.

Contact

Vaccinatiepolikliniek
B2-P kamer 30, Albinusdreef 2, 2333 ZA Leiden
Adviezen en vaccinaties in verband met reizen naar de (sub)tropen
Afspraken (071) 526 36 36
09.30 - 11.30 uur (maandag t/m vrijdag)

Spreekuur (op afspraak)
09.00 - 16.00 uur (maandag en vrijdag)

Polikliniek voor tropische ziekten
Diagnostiek en behandeling van import- en tropische ziekten
(Uitsluitend op verwijzing huisarts of specialist)
Afspraken (071) 526 35 88
Spreekuur vrijdag 08.30 - 12.00 op afspraak
Spoedspreekuur iedere werkdag op afspraak


februari 2010