Intradermale vaccinatie

Deze informatie is opgesteld door de afdeling(en) infectieziekten; vaccinatie

Wat is hondsdolheid?

Hondsdolheid of rabiës is een dodelijk verlopende infectieziekte van de hersenen en wordt veroorzaakt door het rabiësvirus. Rabiës komt voor in het speeksel van geïnfecteerde dieren en wordt overgebracht door bijten. In de meeste ontwikkelingslanden van Azië, Afrika en Latijns Amerika komt 90% van rabiës voor bij honden en worden vrijwel alle gevallen van rabiës bij de mens veroorzaakt door hondenbeten. In Nederland komt rabiës enkel voor bij bepaalde vleermuizen.

Welke maatregelen kunt u nemen ter voorkoming van rabiës?

Het rabiës virus kan worden overgebracht door bijten, krabben of contact van de beschadigde huid of slijmvliezen met geïnfecteerd speeksel. Rabiës kan voorkomen worden door:

  • (huis)dieren niet aan te raken
  • geen zieke of suffe dieren op te pakken
  • vaccinatie tegen rabiës

Waarom pre-expositie rabiës vaccinatie?

Sommige reizigers lopen door leeftijd (kinderen), bepaalde activiteiten, reisbestemming of verblijfsduur een grotere kans op (honden)beten. Omdat in de meeste ontwikkelingslanden een geschikt rabiësvaccin ontbreekt, wordt vaccinatie vóór eventuele blootstelling aan rabiësvirus (pre-expositie vaccinatie) geadviseerd.

Pre-expositie vaccinatie bestaat uit de toediening van 3 dosis van het rabiësvaccin over 3 tot 4 weken. Door deze vaccinatie ontwikkelt het afweersysteem afweercellen die bij hernieuwd contact met het virus door vaccinatie onmiddellijk afweerstoffen aanmaken (dit wordt het immunologische geheugen genoemd). Hierdoor wordt de behandeling na een bijtverwonding aanzienlijk vereenvoudigd.

Intradermale pre-expositie vaccinatie

In het algemeen wordt het rabiësvaccin in de spier (intramusculair) ingespoten. Het immunologisch geheugen kan ook opgebouwd worden door in de huid (intradermaal) een tiende van de intramusculaire dosis in te spuiten. Hierdoor kunnen meerdere personen tegen een lagere prijs gevaccineerd worden. De concentratie anti-rabiësafweerstoffen in het bloed na intradermale vaccinatie is lager dan na intramusculaire vaccinatie. De intradermale toedieningsweg mag niet worden toegepast bij personen die chloroquine innemen.

Voor deze toedieningsweg van het vaccin is in Nederland geen registratie aangevraagd.

Bijwerkingen

Rabipur™ wordt op kippeneieren bereid. Indien u allergisch bent tegen kippenei-eiwit kunnen overgevoelig-heidsreacties optreden. De kans op ernstige allergische reacties is overigens bij intradermale vaccinatie kleiner dan bij intramusculaire injectie.

Het rabiësvaccin bevat inactief rabiësvirus en wordt in het algemeen goed verdragen. De belangrijkste bijwerkingen zijn roodheid en jeuk op de plaats van injectie en zeldzaam een jeukende huiduitslag op andere delen van het lichaam. Hersenontsteking na vaccinatie is extreem zeldzaam (1:1.000.000).

Mocht u klachten krijgen na vaccinatie, neem dan contact op met de vaccinatiepolikliniek.

Hoe te handelen bij een bijtverwonding

Alle schrammen en bijtwonden moeten onmiddellijk en grondig met water en zeep worden gereinigd, gevolgd door ontsmetting met betadinejodium (10%) of alcohol (70%). Ernstige bijtverwondingen moeten chirurgisch behandeld worden. Vaak is een preventieve behandeling van wondinfecties met amoxicilline/clavulaanzuur nodig. Soms is revaccinatie tegen tetanus geïndiceerd.

Bij bijtverwondingen (door honden of katten) in de meeste ontwikkelingslanden van Azië, Afrika en Latijns Amerika is tevens vaccinatie tegen rabiës noodzakelijk.

Personen die ooit de pre-expositievaccinatie hebben gehad, moeten opnieuw 2 injecties (op dag 0 en dag 3) met het rabiës vaccin ontvangen.

Personen die nooit eerder gevaccineerd werden, ontvangen anti-rabiës afweerstoffen van mens of paard (passieve immunisatie) voor de onmiddellijke bescherming en in totaal 5 dosis van het rabiësvaccin (actieve immunisatie op dag 0, 3, 7, 14 en 28) voor bescherming op lange termijn.

Contact

Vaccinatiepolikliniek
B2-P kamer 30, Albinusdreef 2, 2333 ZA Leiden
Adviezen en vaccinaties in verband met reizen naar de (sub)tropen
Afspraken (071) 526 36 36
09.30 - 11.30 uur (maandag t/m vrijdag)

Spreekuur (op afspraak)
09.00 - 16.00 uur (maandag en vrijdag)

Polikliniek voor tropische ziekten
Diagnostiek en behandeling van import- en tropische ziekten
(Uitsluitend op verwijzing huisarts of specialist)
Afspraken (071) 526 35 88
Spreekuur vrijdag 08.30 - 12.00 op afspraak
Spoedspreekuur iedere werkdag op afspraak


Augustus 2011