Reanimatie, informatie over behandelbeperkingen en reanimatiebeleid (BPPC-protocol)

Deze informatie is opgesteld door de afdeling(en) Algemeen

Inleiding

In deze folder treft u informatie over behandelbeperkingen die uw arts met u bespreekt bij een behandeling en/of klinische opname.

Een behandelbeperking: wat is dat?

U komt in het LUMC voor een opname, onderzoek of behandeling. Wat er tijdens zo’n bezoek met u gebeurt, wordt in overleg met u afgesproken. U kunt daarbij zelf grenzen stellen aan uw behandeling. Ook uw arts kan grenzen aan een mogelijke behandeling met u afspreken. Dit afspreken van wat wel en wat niet noemen we het vastleggen van een behandelbeperking. Het afgesproken behandelbeleid wordt vastgelegd in uw elektronisch patiëntendossier, zodat alle zorgverleners in het LUMC dit kunnen raadplegen.

Welke behandelbeperkingen zijn er?

De meest voorkomende behandelbeperkingen zijn:

  • Niet reanimeren: na een hartstilstand geen pogingen meer doen om het hart weer op gang te brengen.
  • Niet beademen: de ademhaling niet kunstmatig overnemen met een beademingsmachine.
  • Niet naar de Intensive Care (IC): geen opname op de IC voor zeer intensieve zorg.
  • Niet naar de hartbewaking.
  • Geen dialyse: geen bloedzuivering bij uitval van de nieren.
  • Geen operaties.
  • Geen cardiostimulantia: geen medicijnen om het hart te stimuleren.
  • Geen bloedproducten/bloedtransfusie.
  • Geen sondevoeding.
  • Geen antibiotica: geen medicijnen tegen infecties die worden veroorzaakt door bacteriën.

Daarnaast is er de keuze mogelijk voor ‘best supportive care’: alleen zorg gericht op comfort.

Wat kunnen redenen zijn voor een behandelbeperking?

Het doel van alle zorgverleners in het LUMC is het voorkomen, genezen of verlichten van ziekte en de daarbij behorende symptomen. Het is daarbij belangrijk dat de zorgverleners in overleg met u als patiënt overbodige, medisch zinloze of door u niet gewenste behandelingen achterwege laten. Volgende redenen kunnen hierbij een rol spelen:

  1. U zelf wilt niet dat bepaalde handelingen worden toegepast. Bijvoorbeeld op grond van een bepaalde religie/levensbeschouwing of omdat u in uw levensfase geen belastende behandelingen meer wilt ondergaan.
  2. Er zijn medische situaties, waarbij een zware behandeling of reanimatie wel toegepast kan worden, maar waarbij de best haalbare uitkomst voor de patiënt niet aanvaardbaar is. Bijvoorbeeld vanwege een grote kans op blijvende hersenschade of invaliditeit.
  3. Patiënten kunnen ongeneeslijk ziek of verzwakt zijn, waardoor bijvoorbeeld grote operaties, een reanimatie bij hartstilstand of een Intensive Care-behandeling medisch zinloos zijn. Dergelijke behandelingen worden dan ook niet toegepast. Ook niet als de patiënt of een wettelijk vertegenwoordiger dit wel wenst. Een dergelijke behandelbeperking op medische indicatie bespreekt uw arts met u en wordt vastgelegd in het elektronisch patiëntendossier. Hierdoor is in spoed- of noodsituaties duidelijk wat er wel en wat er niet moet gebeuren.

Het is belangrijk om deze of andere gevallen te bespreken met uw arts en afspraken te maken over mogelijke behandelbeperkingen. Als u over een wilsverklaring beschikt (bijv. een niet-reanimeren overhandigen. Op deze kopie moet een recente datum en uw handtekening staan. Deze verklaring wordt opgenomen in uw elektronisch patiëntendossier.

Wanneer wordt een behandelbeperking besproken?

Poliklinisch

Als u in het LUMC onder behandeling bent voor een bepaalde aandoening, kunt u altijd met uw arts praten over wat u wilt dat er gebeurt als u moet worden opgenomen in het ziekenhuis.

Klinisch

Bij opname in het LUMC dient uw arts op de polikliniek voorafgaand aan de opname of op de eerste dag van opname het onderwerp ‘Behandelbeperking’ met u te bespreken. Ligt u langere tijd in het ziekenhuis of verandert uw gezondheidstoestand, dan kan de arts dit onderwerp opnieuw met u bespreken.

Uw inzichten en medische mogelijkheden kunnen veranderen. Het is daarom aan te bevelen en gewenst, regelmatig de genomen besluiten te evalueren en te toetsen of ze nog overeenkomen met uw wensen.

Een gemaakte afspraak kan op ieder gewenst moment worden aangepast.

Wel of niet reanimeren?

De meest bekende en meest ingrijpende behandelbeperking is niet reanimeren. Daarom besteden we hier nog expliciet meer aandacht aan.

Wat is reanimeren?

Patiënten kunnen een hartstilstand krijgen en de ademhaling kan stoppen. Reanimeren is dan een mogelijke behandeling. De artsen proberen dan om het hart en de ademhaling weer op gang te krijgen. Hierbij wordt gebruikgemaakt van hartmassage, kunstmatige beademing, medicatie en soms van elektrische schokken.

De kans dat een reanimatie succes heeft, hangt af van veel factoren. Bij een hoge leeftijd of bij ernstige medische problemen wordt de kans op succes aanzienlijk kleiner.

Waarom aandacht voor niet reanimeren?

Als een patiënt niet wordt gereanimeerd, komt hij bij een hart- of ademstilstand te overlijden. Als er niets is afgesproken, zetten we – als het nodig is – bij iedereen die in het ziekenhuis ligt reanimatie in. In de volgende situaties kunnen we echter besluiten om niet te reanimeren:

  • De patiënt heeft zelf besloten geen reanimatie te willen. Dit besluit is dan van tevoren besproken met de behandelend arts en genoteerd als behandelbeperking ‘niet reanimeren’ in het elektronisch patiëntendossier.
  • Bij sommige patiënten met ernstige onderliggende aandoeningen en/of bij patiënten op zeer hoge leeftijd is de kans van slagen van een reanimatie erg klein (de reanimatie is dan medisch zinloos). Bij deze patiënten kan de behandelend arts besluiten om niet te reanimeren.

Tot slot

We hopen dat de informatie in deze folder u meer duidelijkheid geeft over behandelbeperkingen. Het onderwerp kan ingrijpend zijn voor u en uw naasten, maar ook voor de betrokken hulpverleners. Het is van groot belang om goed over het onderwerp en uw beslissing(en) na te denken en alles te bespreken met de behandelend arts.

Vaak ervaren patiënten het spreken over behandelbeperkingen als bedreigend. Het is daarom heel belangrijk te benadrukken, dat het doel altijd is en blijft, het best haalbare te bereiken, maar zonder toepassing van medisch zinloze of ongewenste behandelingen.

Vragen

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Neem dan contact op met uw behandelend arts.

Colofon

Met dank aan het Martini Ziekenhuis Groningen

Leids Universitair Medisch Centrum, Leiden

Bezoekadres

Albinusdreef 2, 2333 ZA Leiden

Postadres

Postbus 9600, 2300 RC Leiden

Centraal telefoonnummer

071-526 91 11

Augustus 2017