Erythrocytaferese

Deze informatie is opgesteld door de afdeling(en) Hematologie

Deze folder geeft u globale informatie over erythrocytaferese. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van een aandoening de situatie voor iedereen weer anders is. Deze folder beschrijft de wijze waarop de behandeling in het LUMC wordt uitgevoerd.

Algemene informatie rondom een behandeling

Als u een behandeling moet ondergaan, is het van belang dat u de gang van zaken rond de behandeling voldoende hebt begrepen.Bespreek daarom voor de behandeling al uw vragen en zorgen met uw arts.

Niet iedereen zal alle specifieke details over de procedure rond de behandeling willen weten. Toch is het van belang dat u goed geïnformeerd bent. Na een gesprek met de arts zou u een antwoord moeten weten op vragen als:

  • Wat zijn de beweegredenen van mijn arts om bij mij een behandeling voor te stellen?
  • Wat wordt er bij de behandeling gedaan?
  • Wat zijn de complicaties van de behandeling?
  • Welk resultaat mag ik van de behandeling verwachten?
  • Is ziekenhuisopname noodzakelijk en zo ja: hoe lang kan de opname duren?
  • Wat staat mij te wachten in de herstelfase na de behandeling?

Wat is erythrocytaferese?

Bloed bestaat uit de volgende componenten:

  • rode bloedcellen; voor het zuurstoftransport
  • witte bloedcellen; voor de afweer tegen infecties
  • bloedplaatjes; voor de bloedstolling
  • plasma; de vloeistof waarin de bloedcellen circuleren

Bij erythrocytaferese wordt uw bloed gescheiden in de (abnormale) rode bloedcellen (erythrocyten) en het plasma met daarin de overige cellen. Vervolgens worden uw rode bloedcellen in een aparte opvangzak verzameld en vervangen door normale donor rode bloedcellen. Alleen uw rode bloedcellen worden weggenomen. Uw andere bloedcellen krijgt u weer terug. Dus eigenlijk is het een erythrocyten uitwisseling. Deze behandeling wordt toegepast bij onder andere sikkelcelanemie en ernstige malaria.
De erythrocytaferese gebeurt door middel van een celscheidingsapparaat waar uw bloed doorheen wordt gevoerd.

Hoe verloopt een erythrocytaferese?

In een arm wordt een ader aangeprikt in de elleboogsplooi. Op deze naald wordt een slang bevestigd voor de bloedafname. Deze arm kunt u niet bewegen en moet u zo stil mogelijk houden. In de andere arm wordt een infuusnaald ingebracht. Op deze naald wordt een slang bevestigd voor de bloedteruggave. Deze arm kunt u wel bewegen. (Soms is het niet mogelijk om een naald in een ader in de arm in te brengen. Dan wordt er door de arts een bloedvat in de lies aangeprikt.). 
Het bloed gaat via een slangetje naar de machine. De machine werkt als een centrifuge en scheidt de rode cellen van de overige bloedcellen. De rode cellen worden opgevangen in een zak. Via de andere slang worden uw overige bloedcellen en de donor-erythrocyten teruggegeven.
Om het bloed niet te laten stollen in de machine wordt er een ontstollingsmiddel aan het bloed toegevoegd wat naar de machine gaat. 

Tijdens de erythrocytaferese is de verpleegkundige steeds aanwezig. De erythrocytaferese duurt ongeveer drie uur. De erythrocytaferese vindt in principe plaats op de afdeling Hemaferese.

Hoe vaak en wanneer de erythrocytaferese moet worden herhaald is afhankelijk van de ziekte die u heeft.

Bijwerkingen

Tijdens de erythrocytaferese wordt een ontstollingsmiddel toegevoegd aan het bloed in de machine. Hiervan komt een klein beetje in het lichaam. Als gevolg hiervan treden er soms tintelingen op rond de mond of in de vingers. Dit is met een medicijn (calciumlevulaat) snel te verhelpen. Omdat het bloed in de machine wat afkoelt kunt u het koud krijgen. De aferese is niet pijnlijk. Er kan een bloeduitstorting optreden bij de aangeprikte bloedvaten en (zelden) een infectie.
Door de donor erythrocyten die u krijgt toegediend kunnen zeer zelden reacties optreden. Zie hiervoor de folder "Bloedtransfusie". 

Bij regelmatige erythrocytafereses gedurende langere tijd kan ijzerstapeling optreden. Om dit te voorkomen kan het nodig zijn medicijnen (desferal) na de aferese toe te dienen. Bij erythrocytaferese in het kader van de behandeling van ernstige malaria kan 2 tot 3 dagen na de start van de behandeling ernstige kortademigheid optreden.

Na de behandeling

Na de behandeling worden de naalden weer verwijderd. 
Afhankelijk van de ziekte gaat u of weer naar huis (als het een poliklinische behandeling is) of gaat u terug naar de afdeling waar u opgenomen bent.

Tot slot

Als u naar aanleiding van deze folder nog vragen heeft, kunt u terecht bij een van de medewerkers van de afdeling Hemaferese, telefoonnummer 071-5263810, locatie C11-P kamer 44, of bij uw behandelend arts.


december 2008