ECMO bij kinderen

Deze informatie is opgesteld door de afdeling(en) Intensive Care

Van de behandelend arts van uw kind heeft u informatie gekregen over de ECMO behandeling. Hier kunt u dit nog eens rustig nalezen.


Wat betekent ECMO?

ECMO staat voor Extra Corporale Membraan Oxygenatie. Het ECMO systeem wordt ook wel 'hartlong machine' genoemd. Het ECMO systeem is een apparaat wat bloed van de patiënt door een kunstlong pompt.

Tijdens de ECMO behandeling neemt de machine een deel van het werk van het hart en de longen over. Het bloed wordt via een van de canules uit het lichaam gehaald, waarna het door de kunstlong wordt gepompt. In de kunstlong wordt zuurstof toegevoegd aan het bloed en koolzuur eruit gehaald. Hierna komt het bloed via de andere canule het lichaam weer in. Op deze manier krijgen het hart en de longen de gelegenheid om te rusten en te genezen.


Waarom ECMO-behandeling?

Uw kind heeft op het moment een zeer slechte hart- en/of longfunctie die onvoldoende reageert op maximale  behandeling. Met de maximale ingestelde behandeling wordt bedoeld:
  • Een beademingsmachine waarvan alle mogelijkheden zijn benut. Verder ophogen van de beademing draagt niet bij aan de genezing en kan zelfs schadelijk zijn voor de long.
  • Bloeddruk en hart ondersteunende medicijnen zorgen ervoor dat de bloedsomloop zo goed mogelijk ondersteund wordt om alle organen van zuurstof te voorzien. Verder ophogen van deze geneesmiddelen draagt niet bij aan de genezing.

De ondersteuning met ECMO  vergroot de kans van uw kind tot genezing, maar garandeert dit niet. ECMO geeft het hart en/of de longen de mogelijkheid tot rust te komen, waardoor zij de kans krijgen te genezen met minder kans op blijvende schade.   De artsen zullen hun verwachtingen omtrent genezing open en eerlijk met u bespreken.

De ECMO methode kan op twee manieren worden toegepast:

  • veno-veneuze ECMO: 2 canules in 2 grote aders..  Deze vorm van ECMO ondersteunt alleen de longfunctie. Dit gebruiken we bij kinderen met hele zieke longen.
  • veno-arteriele ECMO: 1 canule in een grote ader en 1 canule in een slagader. Deze vorm van ECMO ondersteunt zowel de long- als de hartfunctie. Dit gebruiken we bij kinderen met een heel ziek hart of bij kinderen met ziek hart en zieke longen. Dit kan ook gebeuren via een canule direct in een boezem van het hart en een canule direct in de grote lichaamsslagader, het borstbeen blijft dan open.


Voorbereiding en behandeling

Voordat de behandeling met ECMO kan beginnen, worden er bij uw kind canules ingebracht waar het bloed doorheen gaat stromen. Het inbrengen van deze canules is een ingreep onder narcose die op de Intensive Care (IC) of de operatie kamer zal plaatsvinden. De chirurg brengt de canules in bij 2 grote bloedvaten.

De kunstlong zorgt ervoor dat zuurstof wordt toegevoegd aan het bloed en verwijdert tegelijkertijd koolzuur. Koolzuur is een afvalproduct van de stofwisseling. Normaal wordt dit bij het uitademen door de longen uit het lichaam verwijderd.

Tijdens de behandeling wordt uw kind nog wel beademd. De beademingsmachine wordt zo ingesteld dat het genezingsproces van het hart en/of de longen wordt bevorderd en de kans op blijvende schade zo klein mogelijk is.

Gedurende de behandeling krijgt uw kind slaapmiddelen en pijnstillers. We streven ernaar dat uw kind comfortabel en pijnvrij is. Uw kind mag gedurende de ECMO behandeling wel wakker zijn, als hij/zij maar comfortabel en rustig is. Aan het einde van de ECMO behandeling worden beide canules onder narcose verwijderd.



Figuur 1: Blauw bloed (zonder zuurstof) wordt via een canule (plastic slang) met behulp van een pomp door een kunstlong gepompt en vervolgens verwarmd en vol met zuurstof  weer terug geven aan uw kind (rood bloed).


Complicaties/gevolgen

Tijdens de ECMO ondersteuning kunnen mogelijk complicaties optreden.

  • Het bloed van uw kind wordt door een ECMO systeem geleid. Hij/zij krijgt medicijnen om de vorming van stolsels hierbij te voorkomen. Dit verhoogt echter de kans op bloedingen. De balans tussen enerzijds het voorkomen van stolsels en anderzijds het niet te veel bloeden kan bij jonge kinderen moeilijk zijn en wordt daarom constant in de gaten gehouden. De doseringen van bloedverdunners worden vaak aangepast. Als er bloedingen of stolsels in de hersenen ontstaan, kan dat blijvende hersenbeschadiging tot gevolg hebben en kan er zelfs, in overleg met u, worden besloten de ECMO te stoppen. De ernst van de bloedingen en de grootte van de hersenbloeding spelen bij deze beslissing een belangrijke rol. Ook andere organen, zoals bijvoorbeeld de nieren en de darmen, kunnen schade ondervinden van stolsels of bloedingen.
  • Tijdens de behandeling is er een vergrote kans op infectie. Ter voorkoming van de infectie wordt bij het inbrengen en uithalen van de canules antibiotica gegeven. Tijdens de verzorging van uw kind wordt er goed in de gaten gehouden of er tekenen zijn van infectie. Er wordt dan meteen gestart met antibiotica. In geval van hardnekkige infecties kan worden besloten de ECMO-behandeling te staken en de voorafgaande behandeling in te stellen.
  • Zoals elk apparaat kan ook een ECMO machine technische problemen geven. Wanneer dit gebeurt, wordt zo snel mogelijk naar de oorzaak en naar een oplossing gezocht. Het kan nodig zijn om uw kind tijdelijk van de ECMO-machine los te koppelen en de voorafgaande behandeling in te stellen.


Enkele veel gestelde vragen:

  • Hoe lang duurt ECMO? Dit zal per kind verschillen van enkele dagen tot enkele weken.
  • Wordt mijn kind beter? Daar gaan we wel van uit anders zouden we niet aan ECMO beginnen. Maar, helaas overlijdt toch gemiddeld zo’n 50% van de kinderen doordat hun lichaam toch niet voldoende herstelt of omdat er complicaties ontstaan.
  • Wat zijn de kansen voor mijn kind? Dit is een heel belangrijke vraag die heel moeilijk hier te beantwoorden is omdat die kansen voor ieder kind anders zullen zijn afhankelijk van de onderliggende ziekte. De artsen en verpleging zullen in alle eerlijkheid en openheid de verwachtingen met u bespreken.
  • Wat betekenen al die getallen op de machine? Er worden op het ECMO-systeem een aantal zaken gecontroleerd die het goed werken van het ECMO-systeem in de gaten houden. Deze getallen zeggen over het algemeen meer over de machine, dan over uw kind.
  • Mag ik mijn kind helpen verzorgen? Ja, dat mag. Graag zelfs. Maar wel alleen als er een verpleegkundige bij is vanwege de beperkte bewegingsvrijheid door de ECMO canules en slangen.
  • Mag ik nog bij mijn kind blijven slapen? Ja, dat mag. Soms is er helaas te weinig plaats op de kamer vanwege alle apparaten die nodig zijn voor de behandeling van uw kind.
  • Zijn er nog (andere)  zaken waar ik rekening mee moet houden? Vanwege de plaatsing van de ECMO is het vaak niet mogelijk om aan beide kanten van het bed te zitten. De verpleegkundige zal met u bespreken waar u kunt zitten bij uw kind.

Nog vragen?

Mocht u na het lezen van deze folder nog vragen hebben dan kunt u deze altijd stellen aan de verpleegkundige die voor uw kind zorgt en/of aan de behandelend arts.


April 2017