Vele gezichten van het LUMC; portretten uit de LUMC-Collectie

24 november 2016 t/m 22 januari 2017

Angele Etoundi Essamba, Bas Meerman, Celine van Balen, Helen Verhoeven, Sara van der Heide, B.C. Epker, Kars Persoon, Martine Stig, Pieter Bijwaard, Gerald van der Kaap, Arno Nollen, Willem Sanders, Marlene Dumas,Teun Hocks, Hendrik Kerstens, Jan Peter Muilwijk, Juul Kraijer, Ger van Elk, Rosemin Hendriks, Siert Dallinga, Gijs Assmann.

De galerie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) toont in de nieuwe tentoonstelling Vele gezichten van het LUMC; portretten uit de LUMC-Collectie een selectie van portretten uit de kunstcollectie van het LUMC. Met zo'n dertig foto's, schilderijen en tekeningen geeft de tentoonstelling een beeld van de ontwikkeling van het hedendaagse portret van de afgelopen vijfentwintig jaar.

Het LUMC heeft veel portretten in de collectie. Dit vormde de aanleiding voor het samenbrengen van de 'vele gezichten van het LUMC' in één tentoonstelling. Die geeft een beeld van de ontwikkeling van het hedendaags portret en laat zien dat dit klassieke onderwerp kunstenaars nog altijd aanspreekt en artistieke uitdagingen biedt.

  Sara van der Heide - Juliette

Sara van der Heide
Juliette
Oost-Indische inkt / papier
2009

Portretten geven een beeld van de tijd waarin ze zijn ontstaan. Rond de 17de eeuw waren portretten naast landschappen de meest voorkomende onderwerpen in de beeldende kunst. Welgestelde burgers, leden van het stadsbestuur of hoge ambtenaren lieten zich graag vereeuwigen in een goed lijkend portret. Een portret was geslaagd als het portret waarheidsgetrouw was. Maar sinds de kunststroming romantiek, rond 1790, zijn de opvattingen veranderd over de eisen waaraan een goed portret moet voldoen. Het inzicht brak door dat de waarheid of het ware portret niet bestaat en dat een portret altijd het product is van de visie of interpretatie van de kunstenaar.

De getoonde portretten zijn divers in stijl en techniek en roepen associaties op met uiteenlopende, soms maatschappelijke onderwerpen. De kunstenaars streven niet per se naar een goed lijkend portret. Het gaat hen bovenal om wat zij met het portret kunnen uitdrukken.  

Sommige kunstenaars blijven nog dichtbij de klassieke traditie van portretkunst, zoals Hendrik Kerstens (1956). Hij laat zich inspireren door de portretten uit de Gouden Eeuw. Kerstens gebruikt het daglicht om accenten in zijn foto's aan te brengen.

De tekeningen van B.C. Epker (1968) daarentegen leiden de toeschouwer naar een ongerijmde, raadselachtige wereld. In eerste oogopslag lijken de beelden herkenbaar, maar bij nadere beschouwing ontglipt de betekenis ervan. Epker beweegt zich op het snijvlak van bewustzijn en onderbewustzijn.
 
En de portretten van Marie Aly (1980) vormen net als de eeuwenoude afbeeldingen van heiligen, geen letterlijke gelijkenis. Het zijn eerder karakterschetsen die  het wezen van de afgebeelde figuur duiden.