Jane van Herwijnen

Jane van HerwijnenJane van Herwijnen heeft voor haar recente serie landschapsfoto’s een periode bij de Anangu Aboriginals in Centraal Australië gewoond. De ouderlingen binnen deze gemeenschap hebben haar veel wijsheid bijgebracht over hun intensieve contact met de aarde. Door hen te observeren in hun eigen omgeving rees bij haar de vraag wie zij zelf was. Was zij zo verschillend van deze mensen? Had zij eenzelfde verbintenis met het land als deze ouderlingen? Bij de Aboriginals speelt de tegenstelling tussen binnenkant en buitenkant van bijvoorbeeld een boom een rots of een lichaam een belangrijke rol. De binnenkant vertegenwoordigt het diepere en spirituele terwijl de buitenkant voor het zichtbare en materiële staat. Deze metaforen vond Van Herwijnen in Australië ook terug in de directe omgeving van de Aboriginals. Emoties als troost, bescherming, eerbied, sensualiteit, zinnelijkheid, puurheid en kracht zag zij om hen heen met en in de aarde verweven.

‘I am the land and the land is me’. Dit is een van de wijsheden  die Van Herwijnen opdeed tijdens haar verblijf aldaar en deze uitspraak kan als leidraad dienen voor deze serie. Zij legt momenten vast waar zij zich één voelt met het landschap en manipuleert niets in dit proces. Zo heeft zij een foto (foto 1, website www.janevanherwijnen.com) gemaakt van een meisje dat gehurkt op de grond zit met op de achtergrond een enorme rotspartij. De rotspartij lijkt op het gezicht van een vrouw die op haar rug ligt en dan lijkt de houding van het meisje op een diepe buiging voor de moeder. Dit is voor Van Herwijnen een teer evenwicht waar alles even samen komt; de moeder het kind en de aarde.

Wat opvalt bij deze serie is dat er van de foto’s een grote rust uitgaat. De vastgelegde momenten zijn metaforen voor de volledige acceptatie van het leven. De door haar vastgelegde natuur maakt een grootse indruk maar komt niet bedreigend over. In tegenstelling tot het 19de eeuwse Romantische sublieme landschap, waar de mens in al zijn nietigheid tegenover de natuur staat, zoekt Van Herwijnen het contact met die grootse aarde op en wil haar wijsheden in zich opnemen. Het gaat haar om de aarde, niet zozeer om de Aboriginals zij vervullen slechts de rol van tutor. Andere ouderlingen uit andere culturen zijn hen al voorgegaan en weer anderen zullen hen volgen.

Yvonne Yzermans
Kunsthistoricus