Renie Spoelstra

Renie SpoelstraRenie Spoelstra maakt houtskooltekeningen van verlaten recreatiegebieden op een opvallend groot formaat  papier. Inherent aan het materiaal zijn de tekeningen in zwart-wit. Spoelstra heeft een eigen techniek ontwikkeld voor de totstandkoming van haar beeld. Zij filmt in bossen en recreatiegebieden in Nederland. Daar snijdt zij een beeld uit en dat wordt het uitgangspunt van haar houtskooltekening. Opvallend is dat er geen mensen in haar landschappen voorkomen, waardoor het niet mogelijk is om je met iemand te identificeren. Toch gaat haar werk over de relatie tussen het landschap en de mens, waarbij voor Spoelstra de spanning in het landschap zelf moet zitten. Dit bereikt zei door een filmstill te kiezen waarin eigenlijk niets gebeurt. Zij zoomt in op het gekozen landschap. Een heel klein detail zoals de zoom van een grasveld wordt samen met de onderkant van struiken meer dan levensgroot afgebeeld. Afmetingen van  2.40  m x 3.40 m zijn geen uitzondering . Hierdoor stap je als toeschouwer figuurlijk in het werk. In het houtskool brengt Spoelstra  scherpte en onscherpte aan, door scherpe lijnen met de hand te vervagen. Dit doet ze met kneedgum, hierdoor ontstaan ook licht plekken in het werk. Met deze techniek vergroot ze de spanning van het gekozen moment.

Door een filmstill als uitgangspunt te nemen, legt Spoelstra met het gekozen beeld maar een fractie van een seconde vast, maar wel een die met grote zorgvuldigheid is gekozen. Dit ‘moment van niks’ zoals Spoelstra het zelf noemt, heeft voor haar alles in zich; er kan op die plek net iets zijn gebeurd of er staat net iets te gebeuren. Het is onheilspellend en prettig tegelijk. Spoelstra heeft haar tekeningen allemaal de titel ‘Recreatiegebied’ gegeven en ze vervolgens een voor een genummerd. Hiermee neemt ze afstand van dit gecultiveerde landschap waar je verplicht moet recreëren. De techniek waarin Spoelstra haar thematiek vorm geeft, staat in groot contrast tot het gekozen fragment waarin de factor tijd eigenlijk is uitgebannen. Houtskooltekeningen van dit formaat zijn zeer arbeidsintensief.

Met deze elementen trekt Spoelstra de toeschouwer mee in de Twilight Zone.  De rust die het  landschap aantrekkelijk maakt, heeft een verraderlijk duistere kant die je gewaar wordt  als je er maar lang genoeg naar kijkt.

Yvonne Yzermans
Kunsthistoricus