STA OP! Studie

oude man dementie boos verbaasdKorte omschrijving

De STA OP! studie: STApsgewijs Onbegrepen gedrag en Pijn bij dementie de baas! Dit onderzoek richt zich op het implementeren van een protocol voor het verminderen van onbegrepen gedrag en pijn bij ouderen met dementie.

Onderzoeker(s)

Drs. Marjoleine Pieper, lecturer specialisme Ouderengeneeskunde, LUMC
Prof. dr. Wilco Achterberg, hoogleraar Institutionele zorg en Ouderengeneeskunde, LUMC
Prof. dr. Anneke Francke, hoogleraar Verpleging en Verzorging in de laatste levensfase, NIVEL/VUmc, Utrecht/Amsterdam
Dr. Jenny van der Steen, Associate professor, LUMC
Prof. dr. Erik Scherder, hoogleraar Klinische Neuropsychologie, VU, Amsterdam

Contactpersoon

Drs. Marjoleine Pieper

Start onderzoek

2009

Verwachte afronding

2017

Omschrijving

Pijn en onbegrepen gedrag komen vaak voor bij mensen met dementie, maar zijn vaak moeilijk te herkennen. Om zorgverleners hierbij te ondersteunen of een handvat te bieden, is een protocol ontwikkeld voor een stapsgewijze beoordeling en begeleiding/behandeling van deze problematiek.

Mensen met gevorderde dementie hebben vaak moeilijk hanteerbaar gedrag. Er zijn veel factoren die dit kunnen veroorzaken. Van de mogelijke oorzaken krijgt “pijn” meestal weinig aandacht. In de VS is een effectieve benaderingswijze ontwikkeld voor pijn en onbegrepen gedrag, de Serial Trial Intervention. Dit protocol is voor gebruik in Nederland bewerkt en vertaald onder de naam STA OP! (STApsgewijze benadering van Onbegrepen gedrag en Pijn) bij gevorderde dementie.

Dit onderzoek richt zich op het implementeren van dit protocol voor het verminderen van onbegrepen gedrag en pijn bij ouderen met dementie, met als doel(en) o.a. een betere stemming en kwaliteit van leven, verhoging van pijnmedicatie en een verlaging van antipsychotica.

Samenwerking met

UNO-VUmc, Amsterdam

Financiering

Innovatiefonds Zorgverzekeraars       

Publicaties

Pieper, MJC, Achterberg, WP, Van der Steen, JT, Francke, AL. Implementation of a Stepwise, Multidisciplinary Intervention for Pain and Challenging Behaviour in Dementia (STA OP!): A Process Evaluation. International Journal of Integrated Care, 2018; 18(3): 15, 1–12. DOI: https://doi.org/10.5334/ijic.3973
Klapwijk MS, Caljouw MAA, Pieper MJ, Putter H, van der Steen JT, Achterberg WP. Change in quality of life after a multidisciplinary intervention for people with dementia: A cluster randomized controlled trial. doi.org/10.1002/gps.4912 

Pieper MJ. STA OP! Managing pain and challenging behaviour in nursing home residents with dementia. ISBN 978-94-6233-833-8. 2018

Pieper MJ, van der Steen JT, Francke AL, Scherder EJ, Twisk JW, Achterberg WP. Effects on pain of a stepwise multidisciplinary intervention (STA OP!) that targets pain and behavior in advanced dementia: A cluster randomized controlled trial. Palliat Med. 2017 Feb 1:269216316689237. doi: 10.1177/0269216316689237.

Pieper MJ, Francke AL, van der Steen JT, Scherder EJ, Twisk JW, Kovach CR, Achterberg WP. Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:D409. Stapsgewijze aanpak van probleemgedrag bij dementie. Een clustergerandomiseerde gecontroleerde trial.

Pieper MJ, Francke AL, van der Steen JT, Scherder EJ, Twisk JW, Kovach CR, Achterberg WP. Effects of a Stepwise Multidisciplinary Intervention for Challenging Behavior in Advanced Dementia: A Cluster Randomized Controlled Trial. J Am Geriatr Soc. 2016 Feb;64(2):261-269.

Scherder E, Plooij B, Achterberg WP, Pieper MJC, Lobbezoo F, Oosterman J. Chronic pain in ‘probable’ vascular dementia. Pain Medicine 2014 Dec 19. 

Achterberg WP, Pieper MJC, van Dalen-Kok AH, de Waal MW, Husebo BS, Lautenbacher S, Kunz M, Scherder EJ, Corbett A. Pain management in patients with dementia. Clin Interv Aging. 2013;8:1471-82. doi: 10.2147/CIA.S36739. 

Pieper MJC, van Dalen-Kok AH, Francke AL, van der Steen JT, Scherder EJ, Husebø BS, Achterberg WP. Interventions targeting pain or behaviour in dementia: a systematic review. Ageing Res Rev 2013;12:1042-1055. 

Pieper MJC, Achterberg WP, Francke AL, van der Steen JT, Scherder EJ, Kovach CR. The implementation of the serial trial intervention for pain and challenging behaviour in advanced dementia patients (STA OP!): a clustered randomized controlled trial. BMC Geriatrics 2011;11:12. 

Pieper M. STA OP!: pijnbestrijding en onbegrepen gedrag op de PG-afdeling. Tijdschrift voor Verzorgenden 2011;43:10-14

Pieper M en Achterberg W. Stapsgewijs onbegrepen gedrag en pijn bij dementie de baas. Denkbeeld 2011;2: 26-28

Achterberg W, Pieper M en Scherder E. Pijn bij dementie: van experiment tot betere zorg. Tijdschrift voor ouderengeneeskunde 2010;5:200-203. 

Scherder E, Eggermont L, Achterberg W, Plooij B, Volkers K, Weijenberg R, Hooghiemstra A, Prick AE, Pieper M, Blankevoort C, Zwakhalen S, van Heuvelen MJG, Hamers J, Lobbezoo F, Swaab D, Pot AM. Pijn en bewegen in relatie tot cognitie en gedrag bij dementie. Tijdschr Gerontol Geriatr 2009;40:271-278.