Wat is de hulpvraag bij het (aanstaande) verlies van een dierbare?

Dat is een van de onderzoeksvragen bij het project 'Oog voor naasten'. Het verlies van een dierbare is voor naasten een ingrijpende gebeurtenis. Specifieke zorg en aandacht voor naasten kan hen helpen in het omgaan met dit verlies. Met het project 'Oog voor naasten' willen de onderzoekers een handreiking ontwikkelen voor de zorgverleners en een brochure voor de naasten.


Om een passende handreiking en brochure te kunnen ontwikkelen, is uitgebreid onderzoek gedaan om erachter te komen waaraan behoefte is. Na het literatuuronderzoek volgde een e-enquête onder zorgverlener en (groeps) interviews met zorgverleners en naasten. 

In hoeverre vindt nazorg plaats?

De resultaten van de e-enquête zijn nu verwerkt. 379 zorgprofessionals vulden de enquête in. Dit zijn artsen (27%), verpleegkundigen (63%), verzorgenden (9%) en overigen (1%) uit ziekenhuizen, verpleeghuizen en hospices in de regio Zuid-Holland Noord. De enquête geeft een goed beeld in hoeverre al standaard geïnformeerd wordt naar de behoeften en wensen van naasten van ongeneeslijk zieke personen. Voor meer dan de helft van de verzorgenden is dit gebruikelijk, en bij de verpleegkundigen bijna de helft. Er wordt door bijna een derde van de verzorgenden en een kwart van de verpleegkundigen na overlijden van de patiënt ook een vorm van nazorg geboden aan de nabestaanden.  De door de verpleeghuis instellingen aangeboden vormen verschillen. Het meest gebruikelijk is het sturen van een brief of kaart, gevolgd door het organiseren van herdenkingsbijeenkomsten. 

Standaard al of niet

De deelnemers aan de enquête hadden de ruimte om een toelichting te geven op hun antwoorden. Uit de toelichting op de antwoorden komt naar voren dat het informeren naar de naasten - als het niet standaard gebeurt-  afhangt van de interactie, de fase waarin de patiënt is en de tijd die beschikbaar is. Het standaard vragen is in een aantal gevallen gekoppeld aan het Zorgpad Stervensfase. 

Verschillende behoeften

Bij nazorg ziet de meerderheid nabellen of het houden van een evaluatie- of nagesprek als meest effectief. De effectiviteit is wel afhankelijk van de behoeften van de naasten, daarom is afstemming hierbij belangrijk. 

Ontwikkeling van het concept

Naast deze enquête heeft het onderzoeksteam onder leiding van Jenny van der Steen en Yvette van der Linden (LUMC) naasten en nabestaanden geïnterviewd uit zowel verpleeghuizen als ziekenhuizen. Op dit moment analyseert het team de resultaten als input voor de handreiking en naastenbrochure. Na de zomer zal een concept voorgelegd worden aan een klankbordgroep.

Lees meer over dit onderzoek

Contact:  
Marcella Tam
Consortiumsecretaris Propallia
m.c.tam@lumc.nl