Verpleeghuisbewoners in de buitenlucht

Wetenschappelijk onderzoek naar tuingebruik in de dagelijkse zorg van start

Buiten zijn is onlosmakelijk verbonden aan mooie herinneringen in onze levens en dit blijft net zo belangrijk wanneer mensen in het verpleeghuis wonen. Terwijl uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau blijkt dat één op de tien verpleeghuisbewoners niet meer dan één keer per maand buiten komt en één op de vijf bewoners zelfs zelden of nooit. Terwijl een groot deel van de bewoners (44%) aangeeft vaker naar buiten te willen gaan, maar hierin belemmerd te worden door hun gezondheid (60%), een gebrek aan gezelschap (34%) of een brek aan vervoer (25%).

Is naar buiten gaan een luxe?

Het is vreemd dat we dit niet zien als een groot en urgent probleem. Het is geen luxe om naar buiten te gaan, het is een mensenrecht, een levensbehoefte! Is het te ingewikkeld om het in de zorg te passen? Of te veel werk? Of zelfs niet mogelijk? Als collega-zorgverleners kennen psycholoog en promovenda Melanie van der Velde en logopedist Simone van Leeuwen de tegenwerkende gedachtes maar al te goed, maar zij gaan de uitdaging aan: naar buiten gaan móét een vast onderdeel van de zorg worden.

Om dit te realiseren hebben zorginstelling Pieter van Foreest (waar beiden werken) en de academische netwerken ouderenzorg Universitair Netwerk voor de Care sector Zuid-Holland (UNC-ZH) en Academische Werkplaats Ouderen Limburg (AWO Limburg) de handen ineen geslagen voor een bijzonder project.

'Prachtige kans voor onderzoek in de praktijk'

Melanie: 'Onze droom is dat alle bewoners die daar behoefte aan hebben op een persoonsgerichte manier dagelijks vrij naar buiten kunnen in een omgeving die passend is. Wij voelen de urgentie om naar buiten te kunnen gaan, het is een te groot gemis voor de bewoners. Vanuit dat gevoel zijn we een onderzoek gestart. Locatie De Bieslandhof van Pieter van Foreest in Delft voert de komende twee jaar een groot verbetertraject voor de bijgelegen tuin uit. Dit traject en de mogelijke effecten op het buiten zijn van de bewoners, onderzoeken we samen met het UNC-ZH en de AWO Limburg. Dit is een prachtige kans om bewezen kennis mee te nemen in het tuinontwerp en om de situatie voor en na de nieuwe tuin te vergelijken.'       

Samenwerking met academische veld

Een onderzoeksteam van het UNC-ZH en AWO Limburg leidt het onderzoek. Het onderzoek heeft ten eerste het doel om inzicht te krijgen in het effect van het herinrichten van de tuin van De Bieslandhof op het gebruik van de tuin, het dagelijks leven en kwaliteit van leven van de bewoners met dementie. Het tweede doel is het evalueren van het proces (fysieke, sociale en organisatorische aspecten) van het herinrichten van de tuin van De Bieslandhof en de implementatie van het gebruik van de tuin in het dagelijks leven van de bewoners met dementie.

Tuingebruik in het dagelijks leven van bewoners

Het tuingebruik van toegevoegde waarde laten zijn voor het leven van de bewoners is best een complex probleem. Alleen het aanleggen van een tuin is niet voldoende om dit te laten slagen. Melanie en Simone kijken verder dan het tuinontwerp en hebben aandacht voor de fysieke, sociale en organisatorische aspecten. Simone: 'Hierbij moet je denken aan het trainen van medewerkers om tuingebruik een onderdeel te laten zijn van dagelijkse zorg- en behandelmomenten, maar ook de nieuwe wijze van werken verwerken in beleid en bijvoorbeeld vacatureteksten. Deze elementen zullen we toepassen in het onderzoek en evalueren. We hopen dat dit leidt tot een nieuw zorgconcept waarin het buiten zijn onslosmakelijk verbonden is met het dagelijks leven van de bewoners. En dan natuurlijk ook met het werk van de medewerkers en vrijwilligers en de bezoekmomenten van naasten!'

Melanie en Simone zijn er klaar voor om samen de uitdaging aan te gaan!

De Bieslandhof wordt een landelijke proeftuin waarin de laatste inzichten over dit onderwerp continu doorontwikkeld worden. Het UNC-ZH is verbonden aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), AWO Limburg aan de Universiteit Maastricht.

   


Voor meer informatie neem contact op met:

Melanie van der Velde - van Buuringen
Promovenda Naturel environment and dementia UNC-ZH
Psycholoog NIP Pieter van Foreest
Werkdagen: ma-di-wo-do
E: m.van_der_velde@lumc.nl

Simone van Leeuwen
Logopedist Pieter van Foreest
Werkdagen: dinsdag, woensdag, donderdag
E: s.van.leeuwen@pietervanforeest.nl