Promotie Max van der Sijp: Prognoses van herstel bij patiënten met een heupfractuur

Max van der Sijp promoveerde 2 september 2021 op zijn onderzoek naar de prognoses van herstel bij patiënten met een heupfractuur.

Hoewel een goede chirurgische behandeling het startpunt is van de weg naar een goede afloop, is dit zeker niet het eindpunt. Max van der Sijp laat in zijn proefschrift zien dat de prognose wordt bepaald door een complex geheel van comorbiditeiten en kwetsbaarheidsfactoren, waarbij samenwerking tussen chirurgische en ouderengeneeskundige disciplines essentieel lijkt. Daarnaast lijken innovaties in het vaststellen van kwetsbaarheid langs de weg van moleculaire epidemiologie haalbaar.

Dit proefschrift is tot stand gekomen binnen een mooi disciplinair verband, dat enerzijds steunt op de goede samenwerking tussen het LUMC en HMC, en anderzijds op een wetenschappelijke samenwerking van tientallen LUMC-onderzoekers binnen het voormalige profileringsgebied Ageing dat in een innovatie themagebied is overgegaan (Lifecourse Epidemiology and Geroscience).

Belang van het onderzoek

In de afgelopen decennia is ten opzichte van vele andere ernstige aandoeningen (zoals kanker en hart- en vaatziekten) maar weinig vooruitgang geboekt in de uitkomsten van patiënten na een heupfractuur. De breuk is geassocieerd met een hoge mortaliteit en blijvende functionele beperkingen. Onvoldoende functieherstel betekent bij deze kwetsbare patiënten veelal het verlies van zelfstandigheid en zelfredzaamheid. Prognostiek is daarom van groot klinisch belang, omdat dit kan bijdragen aan het opstellen van het behandelplan en verwachtingen. De enorme heterogeniteit in de gezondheidsstatus van deze oudere patiënten maakt prognostiek in dit vakgebied een uitdagende opgave.

Resultaten proefschrift

  • Uit de literatuur komt naar voren dat er weliswaar veel verschillende onderzoeken zijn gedaan naar prognostische factoren van functieherstel, maar de bevindingen hiervan bleken slecht vergelijkbaar door een hoge mate van heterogeniteit in de methodologie. In de studies van dit proefschrift is bewust gekozen om met name de patiënt te vergelijken met zichzelf voor de val: dat is immers het optimale te verwachten herstel-niveau. De chirurgische aspecten, zoals de benadering voor het plaatsen van een prothese, leken vervolgens een terughoudende rol te spelen in de functionele uitkomsten van deze patiënten. Factoren die relatief grote relevantie toonden waren gezondheidsscores op basis van de comorbiditeiten en het prefractuur functioneren. Dit benadrukt het belang van een holistische en geriatrische aanpak bij patiënten met een heupfractuur. Het motiveert het goed in kaart brengen van de patiënt tijdens de opname en een multidisciplinaire aanpak tijdens de revalidatie.
  • Samen met Prof. dr. Eline Slagboom van de afdeling Moleculaire Epidemiologie van het LUMC is er ook gekeken of serum biomarkers een aanvullende prognostische waarde hebben. In een pilotstudie werd daarmee een eerdere mortaliteit risicoscore gevalideerd. Met de nog lopende studies kan prognostiek met behulp van deze biomarkers verder ontwikkeld en gevalideerd worden.

Vervolg onderzoek

Het HMC heupfractuur patiënten cohort dat in dit proefschrift beschreven wordt is uniek in zijn soort, mede omdat daar vanuit de afdelingen Chirurgie (Dr. A.H.P. Niggebrugge) en Interne Ouderengeneeskunde (Prof. dr. G.J. Blauw) voortdurend gewerkt wordt aan verbeteringen in de zorg voor deze zeer kwetsbare groep. Dit cohort zal ons ook de komende jaren wetenschappelijk helpen om meer kennis te krijgen over succesfactoren voor de behandeling.

Daarnaast loopt er nog een grote prospectieve studie door die is opgezet tijdens het promotietraject. Hierbij wordt beter gekeken naar de rol van de voeding status, sarcopenie bij het herstel van patiënten. Tevens wordt de kwaliteit van leven van de patiënten en de rol van de mantelzorger beter in kaart gebracht. De resultaten van al deze studies dragen bij aan de continue ontwikkeling van zorgpaden voor de behandeling van deze kwetsbare patiëntenpopulatie.


Max van der Sijp. Prognostics of Recovery in hip fracture patients. Universiteit Leiden, 2021.
Promotor: Prof. dr. Wilco Achterberg
Co-promotoren: dr. Arthur Niggebrugge en dr. Monica van Eijk


Max van der Sijp, Wilco Achterberg
Namens de redactie, Margot de Waal