Exploring the potential of triage and task-shifting in Preventive Child Health care

Onderzoek naar de mogelijkheden van triage en taakverschuiving in de Jeugdgezondheidszorg

In dit promotieonderzoek zijn de effecten onderzocht van een triage werkwijze in de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Preventieve gezondheidsonderzoeken vormen een belangrijk middel om de kerntaak van de JGZ, het bevorderen, beschermen en bewaken van de gezondheid en de ontwikkeling van alle kinderen, te realiseren. De preventieve gezondheidsonderzoeken worden standaard uitgevoerd door jeugdartsen of jeugdverpleegkundigen op wettelijk vastgestelde leeftijden. Een triage werkwijze met taakverschuiving is ontwikkeld om, met behoud van basiszorg voor alle kinderen, passende en tijdige zorg op maat te kunnen bieden aan kinderen met extra zorgbehoefte op het gebied van gezondheid en ontwikkeling. Bij de triage werkwijze worden alle kinderen eerst gescreend door een doktersassistente. Op basis van een risicotaxatie worden kinderen geselecteerd voor een vervolgonderzoek door de jeugdarts of jeugdverpleegkundige.

Uit deze studie komt naar voren dat bij gebruik van de triage werkwijze vergelijkbare resultaten worden gevonden ten aanzien van de toegankelijkheid van de JGZ en de vroeg signalering van de onderzochte gezondheidsproblemen vergeleken met de traditionele werkwijze. Er zijn verschillen gevonden betreffende de kosten van de preventieve gezondheidsonderzoeken, het aantal uitgevoerde onderzoeken door de JGZ op verzoek van derden (zoals onderwijs, huisartsen en ouders zelf) en de ervaringen van leerkrachten over de ondersteuning van de JGZ.  Triage en taakverschuiving leiden tot minder inzet van jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen in de preventieve gezondheidsonderzoeken. Dit leidt tot een derde minder kosten voor uitvoering van de onderzoeken in de leeftijdsgroep 5 tot 6 jarigen en nauwelijks kosten vermindering voor de leeftijdsgroep 10 tot 11 jaar. De vrijkomende capaciteit van artsen en verpleegkundigen kan ingezet worden voor extra JGZ zorg voor kinderen en gezinnen die meer zorg nodig hebben. Het blijkt dat jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen, werkende met de triage werkwijze, significant meer onderzoeken uitvoeren als vervolg op de gezondheidsonderzoeken (met name na het onderzoek op 5 tot 6 jarige leeftijd) en op verzoek van derden. Leerkrachten die JGZ krijgen aangeboden via de triage werkwijze hebben vaker contact met de JGZ en een hogere waardering voor de JGZ bij de ondersteuning van risicokinderen. 

Door middel van taakherschikking en triage worden competenties van de verschillende disciplines effectiever ingezet en wordt ruimte gegenereerd voor vraaggerichte zorg op maat. Jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen kunnen hierdoor structureel aanwezig zijn op de scholen voor een grotere toegankelijkheid en zichtbaarheid van de JGZ. Tevens biedt het ruimte voor jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen om meer samen te werken met partners in het onderwijs, het sociale domein en de curatieve zorg om de continuïteit van zorg voor kwetsbare kinderen te versterken.

Janine Bezem, universiteit Leiden, promotie 28 november 2017

Exploring the potential of triage and task-shifting in Preventive Child Health care

Lees het volledige proefschrift online