A World Without Astma (AWWA)

Boerderij-, darmbacteriën en wormparasieten als commensalen

Voorbeelden van gunstige ‘commensalen’ zijn boerderij microben (die door de lucht zweven), darmbacteriën en wormparasieten.

Wij mensen zijn in staat om in goede gezondheid met vreemde elementen in de buitenwereld om te gaan. Dit is het resultaat van enkele honderdduizenden jaren evolutie in de aanwezigheid van – en dankzij - onze commensalen. Deze commensalen hebben de unieke eigenschap om ontstekingsreacties te vermijden en/of te onderdrukken. Voorbeelden hiervan zijn boerderij microben (die door de lucht zweven), darmbacteriën en wormparasieten. 

Boerderij-microben

Kinderen die op boerderijen opgroeien hebben veel minder last van astma en allergieën. Bovendien hebben ze minder vaak (ernstige) luchtweginfecties in het eerste levensjaar. Het blijkt dat twee elementen hierbij belangrijk zijn, nl
  • dagelijks naar de veestallen toe gaan waar ze in aanraking komen met boerderij-microben en 
  • het drinken van rauwe koemelk, dit vooral in de eerste paar levensjaren. 

Darmbacteriën

De darmflora is een verzamelnaam voor alle micro-organismen die in de darmen zitten. De darmflora geeft een belangrijk signaal af aan het afweersysteem: het leert zo om onderscheid te maken tussen onschuldige en gevaarlijke zaken: dit heet tolerantie. De samenstelling van de darmflora wordt sterk beïnvloed door ons dieet. Een vezelrijk dieet met complexe suikerstructuren (zoals in melk, fruit en groenten) geeft meer diversiteit en leidt tot de productie van bepaalde gunstige metabolieten door de darmflora. Deze metabolieten zorgen weer voor een betere tolerantie tegen allergische stoffen en bescherming tegen astma en allergie in de longen van muizen. 

Wormparasieten

In landelijke gebieden in de tropen waar mensen nog een hele traditionele levensstijl hebben, komen ook veel parasitaire worminfecties voor. Vroeger waren wormen een heel normaal onderdeel van onze flora in de darmen. Deze wormen kunnen jarenlang overleven in ons lichaam. Hiervoor hebben ze een ingenieus systeem ontwikkeld om ons afweersysteem om de tuin te leiden en reacties tegen henzelf – de wormen – te onderdrukken. En passant worden ook reacties tegen andere, o.a. allergische stoffen onderdrukt.  We kunnen slim gebruik maken van de manier waarop wormen dit doen, zonder de lasten van de infectie zelf. Er zijn reeds enkele wormmoleculen gevonden die kunnen beschermen tegen astma, wanneer muizen hiermee behandeld worden.

Samengevat lijken boerderijen, parasieten en onze voeding een gunstige invloed te hebben op 
  • onze longen (o.a door inademing van stalstof, maar ook door moleculen afkomstig van parasieten)
  • onze darmflora (via voeding – rauwe koemelk - en via het samenleven met parasieten) 
  • ons afweersysteem (via metabolieten van de darmflora en via moleculen van parasieten) 
en weten ze gezamenlijk astma te voorkomen (figuur).