Darmkanker

Behandeling

De behandeling van darmkanker is maatwerk. Het multidisciplinaire team van het LUMC bepaalt samen met u wat de beste aanpak is. Daarbij spelen verschillende factoren een rol, waaronder de locatie van de tumor, de grootte en uitbreiding, uw leeftijd en gezondheid en uw persoonlijke voorkeur.

Behandelingen bij darmkanker

De meest voorkomende behandeling van darmkanker is een operatie. Maar ook andere behandelingen, zoals chemotherapie, chemoradiotherapie, bestraling en een endoscopische behandeling, zijn mogelijk.

We doen in het LUMC veel onderzoek naar de beste behandeling voor endeldarmkanker. Het kan gebeuren dat we u vragen mee te doen aan een onderzoek waarin de behandeling heel anders kan zijn dan hieronder genoemd. We zullen dit dan altijd uitgebreid met u bespreken en uitleggen. U kunt dan zelf beslissen of u mee wilt doen of liever de standaard behandeling krijgt.

Operatie

Bij een operatie wordt het deel van de darm waar de tumor zit weggenomen, met alle lymfklieren die bij dat gebied horen. Afhankelijk van de plaats van de tumor zijn er verschillende operaties mogelijk. De chirurg bespreekt met u welke operatie van toepassing is.

Hemicolectomie rechts of links

Hierbij wordt, afhankelijk van de plaats van de tumor, de rechter- of de linkerhelft van de dikke darm verwijderd. Bij de operatie worden ook alle lymfklieren die bij dit deel van de darm horen verwijderd. De dunne darm wordt dan weer aangesloten op de dikke darm.

Sigmoïdresectie

Het laatste stuk van de dikke darm voor de endeldarm wordt het sigmoïd genoemd. Als de tumor zich hier bevindt wordt dit deel verwijderd. Bij de operatie worden ook alle lymfklieren die bij dit deel van de darm horen verwijderd. De uiteinden worden weer op elkaar aangesloten.

Rectumresectie

Wanneer de tumor in de endeldarm (rectum) zit wordt (een deel van) het rectum verwijderd. Afhankelijk de plaats van de tumor kan er wel of geen nieuwe darmverbinding gemaakt worden; hoe dichter de tumor bij de anus gelegen is, hoe kleiner de kans is dat er een aansluiting gemaakt kan worden. Als het niet mogelijk is om de darm aan te sluiten kan dat betekenen dat u een stoma krijgt.

Kijkoperatie

In principe opereren wij met een kijkoperatie (een laparoscopische operatie). De voordelen hiervan zijn een sneller herstel en kleinere littekens. Als tijdens de operatie blijkt dat het niet mogelijk is de kijkoperatie uit te voeren, wordt de procedure omgezet in een open operatie.

Stoma

Soms is het niet mogelijk om een nieuwe darmaansluiting te maken. U krijgt dan een stoma: een kunstmatige darmuitgang die uitkomt op de buik. Een darmstoma wordt aangelegd als het niet (meer) mogelijk of wenselijk is om ontlasting via de natuurlijke weg kwijt te raken. In sommige gevallen kan dit later weer opgeheven worden: een tijdelijk stoma.

Weefselonderzoek na de operatie

Het weefsel dat tijdens de operatie is verwijderd, wordt altijd onderzocht door een patholoog. Van een kwaadaardige tumor kunnen cellen losraken. Die kankercellen kunnen via de lymfebanen ergens anders in het lichaam terechtkomen. Daarom is het van belang dat de verwijderde lymfeklieren ook onderzocht worden op de aanwezigheid van kankercellen. De patholoog bekijkt bovendien of de tumor volledig (radicaal) uit het lichaam is verwijderd. Deze uitslagen bepalen of er misschien toch nog een aanvullende behandeling nodig is.

De resultaten van dit onderzoek worden besproken door het behandelteam in het overleg dat twee keer per week plaats vindt. Daarna bespreekt de chirurg de uitslag met u. Soms wordt een nabehandeling met chemotherapie voorgesteld. In een volgend gesprek met een internist-oncoloog bespreekt u in hoeverre dit voor u een goede keuze is.

Radiotherapie

Patient onder bestralingstoestelHet kan nodig zijn voorafgaand aan de operatie van endeldarmkanker eerst te bestralen. Het doel hiervan is de kans op terugkeer van de kanker in de onderbuik zo klein mogelijk te maken en/of de tumor kleiner te maken voor de operatie. Soms is dit alleen bestraling gedurende 1 week en soms is een langere behandeling nodig van 5 weken, gecombineerd met chemotherapietabletten (chemoradiotherapie). Na de bestraling van een week wordt u meestal een paar dagen later geopereerd. Na de chemoradiotherapie van 5 weken volgt er een wachttijd van ongeveer 10 weken. Deze tijd is nodig om de tumor de tijd te geven te slinken. In deze wachttijd wordt er na 6-8 weken opnieuw onderzoek gedaan naar de uitbreiding van de tumor, met behulp van bijvoorbeeld een MRI, endoscopie van de endeldarm, CT-scan van de buik en foto van de longen.

Als u niet meer genezend kunt worden behandeld, is bestraling ook vaak een optie. Met de bestraling probeert de arts klachten van de tumor of uitzaaiingen te verminderen of te voorkomen.

Chemotherapie

Toedienen van chemotherapieU kunt chemotherapie met radiotherapie krijgen voorafgaand aan een operatie voor endeldarmkanker. Verder wordt chemotherapie gegeven  als aanvullende behandeling bij aangedane lymfklieren bij tumoren van de dikke darm boven de endeldarm. Tenslotte, kan chemotherapie gegeven worden als er uitzaaiingen zijn. Dit kan nog gericht zijn op genezing (curatief), b.v. gevolgd door een operatie van de lever. Of dit kan palliatief zijn; als u niet meer kunt genezen en de therapie erop gericht is de ziekte te remmen en/of klachten te verminderen of voorkomen.

Endoscopische behandeling

Wanneer er sprake is van een vroeg stadium van darmkanker (kwaadaardige poliep), kan soms worden volstaan met lokale verwijdering van de poliep via colonoscopie.  Afhankelijk van de grootte, het aspect en de locatie van de kwaadaardige poliep kan worden gekozen voor verschillende endoscopische technieken.

Endoscopische mucosale resectie (EMR)

Bij deze techniek wordt tussen de lagen van de darmwand onder de poliep een vloeistof gespoten. Hierbij komt de poliep boven op een soort blaar te zitten en is het makkelijk en veilig om de poliep vervolgens met een electrochirurgische snaar te verwijderen.  Bij deze techniek kunnen poliepen tot ongeveer 2 cm in zijn geheel worden verwijderd. Het is belangrijk om een kwaadaardige poliep in één stuk te verwijderen zodat de patholoog een nauwkeurige uitspraak kan doen over de aanwezigheid en het karakter van kankercellen en of het gezwel in zijn geheel is verwijderd. Deze techniek is daarom alleen geschikt voor kleine afwijkingen.

Endoscopische submucosale dissectie (ESD)

Het LUMC biedt ook de mogelijkheid om grote kwaadaardige poliepen in één stuk endoscopisch te verwijderen middels ESD. Bij deze techniek word met behulp van een dunne naald een vloeistof geïnjecteerd tussen de spierlaag en de te verwijderen laag om veilig te kunnen werken. Met een heel fijn electrochirurgisch mesje wordt rondom de afwijking een insnede gemaakt. Hierna wordt met het mesje de afwijking volledig losgemaakt van de spierlaag. Deze techniek heeft een iets hoger risico op complicaties zoals bloeding en perforatie dan EMR. Patiënten zullen uit voorzorg 1 nachtje na de behandeling worden opgenomen. Groot voordeel van deze aanpak is dat de poliep in één stuk wordt verwijderd. Een duidelijke uitspraak van de patholoog is dan mogelijk over de aard van de poliep en of het helemaal weg is of niet. Zo kan soms een grotere kwaadaardige poliep toch endoscopisch, dus zonder operatie, worden behandeld.

Prognose

Darmkanker (in het bijzonder dikkedarmkanker) is een van de meest voorkomende soorten kanker in Nederland. Als het in een vroeg stadium wordt ontdekt, is deze kankersoort een van de best behandelbare vormen van kanker.

Als de diagnose darmkanker is gesteld, is het belangrijk om na te gaan of de tumor al dan niet door de darmwand is gegroeid, of de lymfklieren zijn aangedaan en of er uitzaaiingen op andere plekken in het lichaam zijn. Dit wordt het vaststellen van het stadium genoemd.

De overleving van dikkedarmkanker is het beste voor patiënten met stadium I. Bijna alle patiënten met stadium I zijn na 3 jaar nog in leven (ruim 95%). Voor patiënten met uitzaaiingen naar andere lichaamsdelen (stadium IV) is 75% na 1 jaar nog in leven en ruim 55% na 3 jaar.

Bron: kanker.nl

Meedoen aan wetenschappelijk onderzoek

In het LUMC doen we wetenschappelijk onderzoek naar de zorg voor patiënten met darmkanker en naar de uitkomsten van de behandeling op de lange termijn. Het LUMC doet ook mee aan nationale en internationale studies naar nieuwe medicijnen en behandeltechnieken. Uw behandelend arts kan u vragen of u wilt deelnemen aan wetenschappelijk onderzoek. Deelname aan wetenschappelijk onderzoek is altijd vrijwillig. Als u niet wilt meedoen, heeft dit geen invloed op uw behandeling.