Nieuws

05-05-2017 Traag begin graspollenseizoen; nog geen graspollenexplosie


Diverse media waarschuwden afgelopen week dat zich deze week een graspollenexplosie zou voordoen. De waarschuwing komt echter een paar weken te vroeg omdat door de vrij koude aprilmaand de grasgroei beperkt is geweest. De eerste graspollen zitten al wel in de lucht maar het piekseizoen van graspollen verwachten we op basis van de Pollenplanner op Allergieradar.nl pas eind mei of begin juni.

Het Leids Universitair Medisch Centrum heeft dit jaar tot en met 1 mei nog maar 12 graspollen in de pollenval op het dak van het ziekenhuis aangetroffen (zie figuur hieronder). Sinds 1978 zijn er 12 jaren geweest waarbij er nog minder graspollen in die periode zijn geteld. Sinds 1978 zijn er dus 27 jaren geweest met meer pollen. Het recordjaar was 1993 met tot en met 1 mei 185 graspollen in de val. Dit jaar komt het graspollenseizoen dus traag op gang.


   

 Dagelijkse graspollenconcentratie gemeten door het LUMC in Leiden tot en met 1 mei 2017 (zwarte balkjes). Het blauwe vlak geeft het daggemiddelde van de afgelopen 10 jaar weer

 

Kou in april vertraagde groei gras

Verwachting start piekperiode graspollenseizoen (rode kleur in kaart) door Pollenplanner voor 4 juni 2017 gegenereerd op 4 mei 2017

De traagheid is te wijten aan de temperatuur in de afgelopen weken. Maart was met een gemiddelde temperatuur in De Bilt van 8,6 °C zeer warm. April begon ook nog warm maar vooral de tweede helft verliep flink kouder dan normaal waardoor de gemiddelde apriltemperatuur net als maart uit kwam op 8,6 °C. Het KNMI karakteriseerde april als een vrij koude maand maar in vergelijking met de gemiddelde apriltemperatuur 50 jaar geleden had april een normale temperatuur. Doordat de maxima nauwelijks boven de 10 °C uitkwamen en er diverse nachten met nachtvorst waren verliep de groei van het gras vrij traag.

 

Piekperiode pas vanaf eind mei

Vanaf nu zal de graspollenconcentratie in de lucht geleidelijk aan op gaan lopen. De vroege grassoorten zoals grote vossenstaart staan al volop in bloei. Mensen die hooikoortsklachten krijgen bij blootstelling aan graspollen kunnen dus nu al wel hooikoortsklachten krijgen. Van een graspollenexplosie zoals in diverse media werd aangekondigd voor deze week is echter voorlopig nog geen sprake. De Pollenplanner op Allergieradar.nl berekent op basis van het waargenomen weer en de lange termijn weersverwachting wanneer het graspollenseizoen begint en eindigt en wanneer de piekperiode te verwachten is. Indien de kaart roze kleurt wordt verwacht dat 1 procent van het totaal aantal pollen dat gemiddeld per jaar wordt geproduceerd in de lucht is gekomen. De Pollenplanner berekent dat dit stadium nu pas in het zuiden van het land bereikt is. De kleur wordt rood zodra er verwacht wordt dat 25 procent van het jaartotaal bereikt is. Dit is het begin van de piekperiode en de periode waarin de meeste grassoorten in bloei staan en de kans het grootst is dat de concentratie . De Pollenplanner berekent dat voor het zuiden van het land pas voor de eerste week van juni en in het uiterste noorden van het land pas rond half juni.De pollenplanner kleurt paars zodra de verwachting aangeeft dat 75 procent van het aantal pollen geproduceerd is. We beschouwen de piekperiode dan voorbij. Volgens de huidige verwachting zal dat in het zuiden van Nederland rond het einde van juni zijn en in het noorden rond half juli. Zodra de 95 procent grens voorbij is, verdwijnt de kleur weer en is het pollenseizoen voor die soort naar verwachting voorbij. Voor gras zal dat rond half augustus zijn.

 

Vijfdaagse hooikoortsverwachting

Het LUMC zal volgende week starten met de vijfdaagse hooikoortsverwachting voor mensen met een graspollenallergie. Op www.lumc.nl/hooikoortsverwachting is dan te zien of de weersituatie de komende 5 dagen voor deze mensen gunstig, niet zo gunstig of ongunstig zal zijn.

Tekst: Arnold van Vliet en Wichertje Bron, De Natuurkalender, Wageningen University en Letty de Weger, Leids Universitair Medisch Centrum


17-05-2016 Warme droge weer leidt tot zeer veel boompollen en gele auto’s

Door het warme, droge lenteweer dat op 5 mei begon, kwamen de eiken- , de beuken- en de dennenbomen tegelijk in bloei, en produceerden grote hoeveelheden pollen. Ook de berkenbomen deden nog flink mee! Door al dat pollen werden de auto’s bedekt met een geel laagje stof.

Mei begon, na nog een paar koude dagen, met prachtig lenteweer. De eiken- beuken en dennenbomen kwamen daarbij allemaal tegelijk tot bloei en dat veroorzaakte een zeer hoge pollenconcentratie in de lucht (zie ook www.lumc.nl/pollen ).  Bovendien werden deze hoge aantallen 5 dagen achter elkaar geproduceerd, bijvoorbeeld van de eik werd gedurende 5 tot en met 9 mei steeds meer dan 130 pollen/m3 per daggeteld,  en de beuk beleefde ook een jaar  met hoge pollenaantallen: op 8 mei 282 pollen/m3. Al dit pollen in de lucht zorgde uiteindelijk voor het gele laagje stof dat zichtbaar was op auto’s en ramen (zie figuur 1).

Figuur 1

Het pollen bleek vooral afkomstig van de eik,  de beuk  en den die gedurende deze mooie lentedagen  grote hoeveelheden pollen produceerden, maar ook de berk droeg bij aan de pollenexplosie (zie figuur 2). Van deze soorten is vooral het berkenpollen de veroorzaker van allergische klachten. De andere soorten zijn minder allergeen. 

Het pollen bleek vooral afkomstig van de eik en de beuk die gedurende deze mooie lentedagen  grote hoeveelheden pollen produceerden, maar ook de den en de berk droegen bij aan de pollenexplosie (zie figuur 2). Van deze soorten is vooral het berkenpollen de veroorzaker van allergische klachten. De andere soorten zijn minder allergeen. 


Tekst: Letty de Weger, Leids Universitair Medisch Centrum en Arnold van Vliet, De Natuurkalender, Wageningen University

 


30-08-2015 Ambrosia bloeit, pollen uit Oost-Europa kan Nederland bereiken

Bericht uitgegeven door LUMC en Wageningen University op zondag 30 augustus 2015

De hooikoortsplant ambrosia staat op diverse plaatsen volop in bloei. Lokaal kan daardoor het  zeer allergene pollen van deze plant in de lucht komen. Een internationaal team van wetenschappers waaronder van het LUMC heeft vastgesteld dat een opvallend hoog aantal pollen vorig jaar in Leiden afkomstig was uit Oost-Europa. Ambrosiaplanten op meer dan 1200 kilometer afstand kunnen daarmee in potentie hooikoortsklachten in Nederland veroorzaken. Een consortium van organisaties roept net als voorgaande jaren op om waarnemingen van ambrosia te melden, bij voorkeur met foto, en de planten te verwijderen. Een plotselinge toename in het aantal ambrosiaplanten in Wageningen laat zien dat lokale populaties moeilijk onder controle te krijgen zijn.

Vorig jaar werd bij de pollentellingen van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) van 3 tot en met 6 september een verrassend hoog aantal ambrosiapollen geteld. Nader onderzoek leerde dat de hoge aantallen gedurende de hele dag , inclusief de nacht en de vroege ochtend, optraden (zie onderstaande figuur). Dit was opvallend omdat ambrosiapollen die door lokale planten worden geproduceerd vooral in de ochtend en in de loop van de dag in de lucht verschijnen. Het vermoeden rees dat deze hoge pollenaantallen mogelijk door lange afstand transport in hogere luchtlagen aangevoerd waren van elders.


Ambrosia pollentellingen per 2 uur gedurende 3 tot en met 6 september 2014 van het LUMC.Met behulp van buitenlandse collega’s is onderzocht wat de oorsprong kon zijn van deze ambrosiapollen. Aan de hand van zogenaamde ‘back trajectory’ analyses konherleidt worden dat de lucht die 3 tot en met 6 september in Leiden aankwam afkomstig was van Oekraïne en van de Pannonische vlakte (o.a. Hongarije) en gedurende een korte periode van het Rhône dal in Frankrijk. In al deze gebieden werden in de dagen voorafgaand aan 3 tot en met 6 september grote hoeveelheden ambrosiapollen geproduceerd. Door de lokale weersomstandigheden kon het pollen ook in de hogere luchtlagen komen. Deze studie maakt het zeer aannemelijk dat de hoge aantallen ambrosiapollen van vorig jaar afkomstig waren uit de ambrosiarijke gebieden in het oosten van Europa en voor een deel mogelijk ook van uit het Rhône dal. Het aantal en de ernst van de klachten op Allergieradar.nl nam in deze periode niet toe. Overigens is het onduidelijk of deze pollen na het lange afstand transport nog symptomen kunnen veroorzaken. Dit jaar zijn er tot nu toe tijdens de pollentellingen van het LUMC en het Elkerliek Ziekenhuis in Helmond nog geen ambrosia pollen waargenomen.

Lastig te beheersen

Analyses van de Ambrosiawerkgroep onder leiding van de NVWA in samenwerking met FLORON, LUMC, Wageningen UR, Pollennnieuws en het Elkerliek ziekenhuis laten zien dat ambrosia steeds vaker in ons land wordt aangetroffen. Vorig jaar werd in ons land in ongeveer 180 vakken van 1 bij 1 kilometer ambrosia aangetroffen. Daarmee komt 2014 sinds 1973 op de zesde plaats. In 8 procent van de meldingen vorig jaar ging het om populaties van meer dan 50 planten. Dit zijn vooral populaties in het openbaar groen. 

Dat ambrosia moeilijk weg te krijgen is blijkt uit een wegberm midden in Wageningen (zie onderstaande foto). Daar staan dit jaar voor het eerst sinds een aantal jaren van afnemende aantallen planten weer veel planten. De reden voor de plotselinge toename is het verwijderen van alle vegetatie eerder in het jaar waardoor zaden in de bodem konden ontkiemen en de planten alle ruimte hadden om zich te ontwikkelen. Ambrosia houdt van verstoorde bodems en de zaden kunnen tot 40 jaar kiemkrachtig blijven.


Waarnemingen doorgeven en planten verwijderen

Om de uitbreiding van ambrosia in Nederland tot staan te brengen of af te remmen is het belangrijk om te weten waar de planten staan. De Ambrosiawerkgroep roept iedereen die ambrosia aantreft op om de plantte melden (bij voorkeur met foto). Er zijn 2 gratis ambrosia apps beschikbaar waarmee u ambrosia goed kunt herkennen en waarnemingen direct kunt melden. De NVWA heeft een gratis iPhone app (de Ambrosia Melder) laten ontwikkelen, Wageningen UR heeft een gratis Android app (de Ambrosia alert) gemaakt. U kunt ook waarnemingen melden via Natuurkalender.nl of Waarneming.nl. Let op: ambrosia wordt vaak verward met bijvoet. Bijvoet komt zeer veel voor in de Nederlandse natuur en in wegbermen en is makkelijk van ambrosia te onderscheiden omdat de onderkant van het blad zilverachtig is. Ambrosiabladen zijn aan de onderkant groen. Bijvoet produceert overigens ook allergene pollen.

Daarnaast is het belangrijk om verdere uitbreiding van de plant te voorkomen en de plant te verwijderen. Op www.ambrosiavrij.nu kunt u meer informatie vinden over herkenning van de ambrosia en hoe u de planten op een veilige manier kunt verwijderen.

Tekst: Letty de Weger, LUMC en Arnold van Vliet en Wichertje Bron, De Natuurkalender, Wageningen University
Foto’s: Arnold van Vliet


22-05-2015 Nieuwe meerdaagse hooikoortsverwachting van het LUMC

Door het koude begin van de maand mei komt het graspollenseizoen dit jaar langzaam op gang. Dit is goed nieuws voor mensen die allergisch zijn voor graspollen. Maar er is dit jaar meer goed nieuws. Het LUMC heeft een nieuwe  meerdaagse hooikoortsverwachting voor mensen met een graspollenallergie ontwikkeld. Deze verwachting is te vinden op www.lumc.nl/hooikoortsverwachting en geeft aan hoe de situatie in verschillende regio’s  zal zijn op de huidige dag en de komende 5 dagen voor mensen met een graspollenallergie. Daarbij wordt aangegeven of het weer gunstig, niet zo gunstig of ongunstig zal zijn voor deze mensen (Fig. 1)



Voor de ontwikkeling van het model, dat ten grondslag ligt aan de hooikoortsverwachting, zijn gedurende twee zomers de dagelijkse klachten van een groep graspollenallergische patiënten verzameld. Dit project werd gefinancierd door het Longfonds. Een deel van deze klachten is gebruikt voor de ontwikkeling en het andere deel voor de validatie van het model. De resultaten van deze samenwerking tussen de afdeling Longziekten en het LUMC Kwaliteit van Zorg Instituut is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift International Journal of Biometeorology*.

De hooikoortsverwachting wordt 2 maal per dag (3.00u en 15.00u ) berekend aan de hand van de pollentellingen van het LUMC en de weersverwachtingen van Meteoconsult voor vijf regio’s in Nederland en wordt grafisch weergegeven in drie kleuren op een kaart van Nederland: licht oranje = gunstig; donker oranje = niet zo gunstig; en rood = ongunstig..

 *de WegerLA, Beerthuizen T, Hiemstra PS, Sont JK. Development and validation of a 5-day-ahead hay fever forecast for patients with grass-pollen-induced allergic rhinitis. Int J Biometeorol 2013 Jun;58(6):1047-55.


26-02-2015 De elzenpollen zitten weer in de lucht

De afgelopen dagen liep de concentratie elzenpollen in de lucht duidelijk op. De komende weken zal de concentratie bij droog weer flink op kunnen lopen. Ook pollen van hazelaar bevinden zich nog in de lucht. Mensen met een allergie voor deze  boompollen kunnen weer hooikoortsklachten  krijgen.  

Afgelopen week werden er maximaal 43 elzenpollen per kubieke meter lucht aangetroffen in de pollenval van het Leids Universitair Medisch Centrum (laatste telling was dinsdag 24 februari). Voor els is dit nog een relatief lage concentratie. Op piekdagen kan de concentratie oplopen tot wel honderden pollen per kubieke meter lucht met piekdagen een concentratie van rond de tweeduizend pollen. Toch is aan de klachtenscores op Allergieradar.nl duidelijk te zien dat ook bij de huidige pollenconcentraties de hooikoortsklachten flink op kunnen lopen. De komende weken zal de elzenpollenconcentratie verder op lopen. Afhankelijk van de temperatuurontwikkeling zal het elzenpollenseizoen nog  één tot ruim anderhalve maand aanhouden.

Ondanks dat de piek van het elzenpollenseizoen nu voor de deur staat is het elzenpollenseizoen al beduidend eerder begonnen. De vroegbloeiende elzensoorten hebben al geboeid  (zie figuur) en hebben mogelijk hooikoortsklachten rond de kerstperiode en de jaarwisseling veroorzaakt bij mensen die gevoelig zijn voor deze pollen. Deze vroegbloeiende soort geeft vaker het pollen al af rond de jaarwisseling.

Van de hazelaar zien we individuele struiken al sinds eind vorig jaar bloeien, met name in het oosten van het land. Sinds begin februari staan meerdere struiken in bloei en zagen we de pollenconcentratie in de lucht oplopen (zie figuur),  zodat mensen die gevoelig zijn daar mogelijk klachten van ondervonden hebben.


Mensen die gevoelig zijn voor deze boompollen kunnen de komende weken hooikoortsklachten verwachten. Het is verstandig om op tijd voorzorgsmaatregelen te nemen, zoals buiten een bril dragen of op tijd medicijnen nemen. Als je naar buiten moet kun je dit het best doen na een regenbui omdat  de lucht  dan ‘schoon’ geregend is.

Als je nog niet weet of je allergisch bent maar dit wel vermoedt, is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Deze kan met behulp van een test vaststellen of er sprake is van een allergie en zo ja waarvoor. De huisarts kan dan met je bespreken hoe je de klachten het beste kunt behandelen.



28-03-2014 Berkenpollenseizoen al van start

Bericht uitgegeven door Allergieradar.nl op vrijdag 28 maart 2014

De afgelopen week werd in de pollenval van het LUMC al het eerste berkenpollen aangetroffen. De Pollenplanner op Allergieradar.nl geeft aan dat de komende dagen onder invloed van de verwachte zeer hoge temperaturen in heel het land het berkenpollenseizoen begint. Mensen die gevoelig zijn voor berkenpollen kunnen dus het komende weekend hooikoortsklachten krijgen. Ook zijn al de eerste vroegbloeiende grassen in bloei gezien en wordt een zeer vroege start van het graspollenseizoen verwacht.

Het uitzonderlijk zachte weer van de afgelopen maanden zorgt voor een snelle ontwikkeling in de natuur. Op diverse plaatsen zijn al de eerste bloeiende berken gesignaleerd en de afgelopen week werd dan ook het eerste berkenpollen in de pollenval van het LUMC aangetroffen. Vorig jaar kwamen de meeste berkenbomen pas rond 24 april in bloei. Met verwachte maximumtemperaturen van rond de 20 °C zullen komend weekend al veel berken in bloeien komen. De Pollenplanner op Allergieradar.nl verwacht ook dat de komende dagen in heel Nederland het berkenpollenseizoen van start gaat. Dat betekent dat het mooie weer van de komende dagen gepaard kan gaan met hooikoortsklachten bij mensen met een boompollenallergie. Vanaf twee april verwacht de Pollenplanner al de start van het hoofdseizoen van het berkenpollen in het zuiden van het land en tegen het einde van april loopt het berkenpollenseizoen op zijn einde.

Geen adempauze

Mensen die last hebben van zowel elzen- als berkenpollen krijgen door de vroege start van het berkenpollenseizoen dit jaar geen adempauze, want de elzenbomen zijn nog net niet uitgebloeid. De elzenpollenconcentratie liep de afgelopen week wel terug tot onder de 10 pollen per kubieke meter lucht. Half februari begonnen de elzenpollenconcentraties in de lucht flink op te lopen en op 24 en 25 februari werden pollenconcentraties rond de 250 pollen per kubieke meter lucht gemeten. Op deze dagen zagen we ook een piek in de  gemiddelde maximale klachtenscore, 6,3 op een schaal van 1 (geen klachten) tot 10 (maximale hooikoortsklachten). Na de hoge elzenpollenpiek bleven de klachtenscores schommelen rond de 5,5 wat nog een redelijk klachtenniveau aangeeft (zie figuur). De hooikoortsklachten liepen overigens niet zo hoog op als vorig jaar. Toen werd tijdens de eerste zeer warme week in maart een gemiddelde klachtenscore van 6,7 gemeten bij pollenconcentraties die opliepen tot 1200 pollen per kubieke meter. Veel elzen kwamen toen na een lange koude periode tegelijk in bloei.

Zeer vroege start van graspollenseizoen verwacht

Hoewel het berkenpollenseizoen net begint zijn ook de eerste bloeiende grassen zoals de grote vossenstaart al waargenomen. De graspollenconcentraties zijn nog erg laag en zullen nu nog geen klachten veroorzaken, maar ook het bloeiseizoen van de grassen zal dit jaar erg vroeg beginnen. De Groenindex van graslanden lag half maart zo’n 30 procent hoger dan een jaar geleden wat betekent dat de groei van het gras ruim voor op schema ligt. Volgens de Pollenplanner begint het graspollenseizoen in het zuiden van het land al rond half april.

  gemiddelde klachtenscore elzen en berkenpollen

 

Figuur : De gemiddelde maximale  klachtenscore en de elzen- en berkenpollen concentraties in de lucht gedurende de eerst maanden van 2014.

Tekst: Letty de Weger, LUMC en Arnold van Vliet, De Natuurkalender Wageningen University.

 

20-06-2013 Graspollen veroorzaken ernstige klachten

De grassen hebben de afgelopen dagen volop pollen afgegeven aan de lucht en dat heeft bij de mensen die gevoelig zijn voor graspollen geleid tot zeer veel overlast. De klachtenscores op allergieradar bereikten een nieuw record. De gemiddelde klachtenscore bedroeg 7.64 op een schaal van 1 tot 10.  
Door de koude en natte meimaand bleef de bloei van de grassen ver achter in vergelijking met voorgaande jaren Voor de meeste hooikoortspatiënten was deze maand dan ook zeer gunstig. De gemiddelde klachtenscores daalden zelfs tot onder de 4 (zie figuur 1).

  gemiddelde klachtenscore
Figuur 1. De gemiddelde klachtenscore en de pollentellingen voor berk en gras in de maanden mei en juni van 2013

Echter, het droge en warme weer van de afgelopen 2 weken heeft de grassen flink tot bloei gebracht, waardoor het aantal graspollen in de lucht gestaag toe nam (zie ook de pollentellingen van het LUMC). Ook de klachtenscores die binnen kwamen op allergieradar liepen steeds meer op. Op 18 juni bedroeg de gemiddelde klachtenscore 7,64 op de schaal van 1 tot 10. Dit is een nieuw record. Op de kaart van allergieradar werd dit (afgerond) weergegeven met de actuele klachtenscore van 8 (figuur 2).

Ook de pollen van zuring en weegbree komen in de lucht voor en ook deze pollen kunnen, bij mensen die daarvoor gevoelig zijn, klachten veroorzaken.

screenshot
Figuur 2. Screenshot van de allergieradar van 18 juni

Aantal klachtenscores

Het aantal klachtenscores dat dit jaar werd verzameld via allergieradar.nl is nu al hoger dan het jaartotaal van voorgaande jaren. Dit toont het succes van de Apps voor mobiele telefoons die begin dit jaar zijn gelanceerd Wat opviel bij het aantal dagelijkse klachtensores is,  dat tijdens het boompollenseizoen het aantal dagelijkse klachtenscores hoger was dan tijdens het graspollenseizoen.

Komende week

Waarschijnlijk is de grootste piek aan graspollen in de lucht dit jaar hiermee voorbij. De komende week zal het weer wisselvalliger en koeler worden. Bovendien worden eind juni de grasbermen in steden vaak gemaaid waardoor de grashalmen geen pollen meer kunnen leveren. Hierdoor zal het de komende week iets milder kunnen worden voor de mensen met een graspollenallergie. Maar het is verstandig om de hooikoortsverwachting in de gaten te houden, want afhankelijk van het weer kunnen de klachten in eind juni/begin juli weer toenemen.

 

28-05-2013 Tot nu toe zeer laag aantal graspollen

Hoewel iedereen naar de zon verlangt, is de koude meimaand gunstig voor mensen met een  graspollenallergie. Door het koude voorjaar en het wisselvallige weer heeft het LUMC tot nu toe 94 procent minder graspollen geteld dan normaal en blijft het klachtenniveau zoals dat  via Allergieradar.nl en de bijbehorende Apps wordt doorgegeven laag.

Opnieuw zorgt het aanhoudende koude weer dit jaar voor een opvallend late start van een pollenseizoen. Was het vorige maand het berkenpollen waarvan de komst vertraagd was, zo is het nu het graspollenseizoen dat op zich laat wachten. Het LUMC telde tot 20 mei maar 18 graspollen. Dat is 94 procent lager dan het gemiddelde in de afgelopen 30 jaar. Alleen in 2010 werden er tot 20 mei nog iets minder graspollen geteld. De temperatuur in mei lag toen ook net wat lager dan dit jaar.

Voor de mensen met een graspollenallergie is het lage aantal graspollen in de lucht goed nieuws. De klachtenscore op Allergieradar daalde de afgelopen dagen naar 4 op een schaal van 1 (geen klachten) naar 10 (zeer ernstige klachten). Op eerste Pinksterdag met het zonnige weer groeide de klachtenscore nog even naar 4,7 om de dagen erna weer te dalen naar 3,6 (zie figuur).

  graspollen

Veel processen in de natuur lopen twee weken achter op het gemiddelde en ook de ontwikkeling van de bloeiwijzen van de grassen is sterk vertraagd. Daardoor is er tot nu toe weinig graspollen in de lucht vrij gekomen. Omdat voor de laatste week van mei opnieuw wisselvallig weer met temperaturen tussen de  15 tot 18oC verwacht wordt, zullen ook in die week graspollenconcentraties beperkt blijven. De echte grote overlast van graspollen voor graspollenallergische patiënten zal dus uitgesteld worden tot begin juni. De Pollenplanner op allergieradar.nl verwacht dat rond 15 juni de 25% grens van de jaarproductie aan graspollen wordt overschreden in het zuiden van het land en week later zal dit ook in het noorden van het land het geval zijn.

Naast graspollen kunnen momenteel ook pollen van weegbree en zuring hooikoortsklachten veroorzaken. Het LUMC en Wageningen University roepen hooikoortspatiënten op om mee te doen met het Allergieradaronderzoek naar de relatie tussen pollenconcentraties, weersomstandigheden en hooikoortsklachten. Door frequent het eigen klachtenniveau via de Apps of de website door te geven krijgen deelnemers zelf veel beter inzicht in hun klachtenverloop. Door de meldingen van veel mensen samen te brengen zijn de hooikoortsverwachtingen te verbeteren. Kijk voor meer informatie op www.allergieradar.nl of op de Allergieradar Apps.

Tekst: Letty de Weger, LUMC en Arnold van Vliet, Wageningen University

 

10-05-2013 Verschillende  pollenseizoenen volgen elkaar snel op.

Na een elzenpollenseizoen met langdurig serieuze klachten, volgen het berkenpollenseizoen en het graspollenseizoen elkaar naadloos op. Vanaf zondag 12 mei start het LUMC weer de dagelijkse hooikoortsverwachting voor mensen met een graspollenallergie.

Dit jaar zullen de pollenseizoenen van de els, de berk en gras naadloos in elkaar over lopen en zullen mensen, die gevoelig zijn voor al deze pollen, een aaneensluitende periode met klachten ervaren. Vooral het elzenpollenseizoen veroorzaakte meer klachten dan andere jaren. Door de aanhoudende kou in februari begon het elzenpollenseizoen laat maar tijdens de eerste warme  week in maart barstte het in alle hevigheid los. De gemiddelde maximale klachtenscore  op allergieradar bereikte de hoogste score (6,7 op een schaal van 1 tot 10)  tijdens het elzenpollenseizoen sinds de start van Allergieradar.nl in 2009 (zie ook figuur  1). Na deze warme week  trad er weer een daling in de temperatuur op en het koude weer bleef aanhouden. Omdat het in die periode wel vaak droog was konden de elzenbomen hun pollen blijven afgeven aan de lucht. Tot halverwege april telde het LUMC op meerdere dagen meer dan 50 pollen per kubieke meter lucht, terwijl in andere jaren het elzenpollenseizoen toen al was afgelopen. De gemiddelde  maximale klachtenscores op Allergieradar.nl bleven van maart tot halverwege april schommelen tussen de 4,5 en de 6. Daaruit blijkt dat het elzenpollen dit jaar langdurig tot serieuze klachten heeft geleid.

Nog voordat de elzenbomen waren uitgebloeid verscheen na 16 april het eerst berkenpollen in de lucht en bleef de gemiddelde maximale klachtenscore boven de 5. Inmiddels zijn in het zuiden de meeste berkenbomen uitgebloeid en zal vooral in het midden en het noorden van het land de berkenpollen nog tot overlast leiden.

Maar nog voordat alle berkenpollen uit de lucht verdwenen zijn, verschijnen de eerste graspollen al weer in de lucht.  In het zuiden van het land staan de eerste grassoorten al in bloei en ook in de rest van het land zullen de komende weken de eerste grassen gaan bloeien. Pas tegen het einde van mei zullen de graspollenconcentraties flink op gaan lopen in het zuiden en midden van het land. In het noorden van het land zal dit pas begin juni worden. Vanaf zondag 12 mei stelt  het LUMC weer de dagelijkse de hooikoortsverwachting voor mensen met een graspollenallergie op en deze zal  op Allergieradar.nl en in de Allergieradar App worden gepubliceerd.

onrijpe berkenkatjes

 

11-04-2013: Waarschuwing voor hooikoortsexplosie dit weekend niet terecht

De afgelopen dagen is in de media veelvuldig gewaarschuwd voor een hooikoortsexplosie komende zondag.  Door de verwachte warmte die dag zouden bomen massaal gaan uitlopen en zondag een ‘pollenbom’ veroorzaken. De natuur loopt echter momenteel  drie weken achter op het gemiddelde van de afgelopen 12 jaar en zal die achterstand niet in één warme dag inlopen.  Wij verwachten dat het  hooikoortsverwekkende berkenpollen rond 19 april in het zuiden en rond 25 april in het noorden last kan gaan veroorzaken. Momenteel is er nog aanhoudende overlast van elzenpollen.

Door de koude van de afgelopen  tijd hebben de bomen en planten een behoorlijke achterstand in de ontwikkeling ten opzichte van het gemiddelde van de afgelopen 12 jaar. De verwachte warmte de komende week zal  deze achterstand niet in eens goed maken. Er zullen meerdere dagen met warmer weer nodig zijn om de bomen tot bloei te brengen. De waarschuwing in de media dat komende zondag een hooikoortsexplosie zal plaatvinden lijkt dus enigszins overdreven. Bovendien zullen de meeste bomen die in bloei komen pollen verspreiden waarvoor  de meeste allergische patiënten niet gevoelig zijn. De grootste boosdoener  is de berk.   Volgens de verwachting op de pollenplanner van  Allergieradar.nl wordt de bloei van de berkenbomen rond 19 april in het zuiden en rond 25 april in het noorden van het land verwacht .  Daarmee zou het juist komende zondag wel  een dag zijn waarop patiënten die gevoelig zijn voor de berkenpollen  kunnen genieten van het mooie weer. De mate van overlast hangt ook af van de hoeveelheid pollen die de berken dit jaar gaan produceren. In piekjaren kunnen er over een heel seizoen ruim 20.000 pollen geteld worden gedurende het hele berkenpollenseizoen maar soms blijft het aantal onder de 1.000 pollen. In een jaar met lage productie is er weinig last. Het is nu nog niet te zeggen hoe groot de pollenproductie zal zijn.

  onrijpe berkenkatjes
Onrijpe berkenkatjes

Wel zijn momenteel de elzenpollen nog actief en zien we op de kaart van Allergieradar dat veel mensen daar last van ondervinden. De afgelopen week registreerde het LUMC nog een pollenconcentratie van 136 pollen per kubieke meter lucht.  In het grootste deel van Nederland  zullen die klachten de komende dagen af moeten gaan nemen doordat de meeste elzenbomen uitgebloeid raken en het regelmatig regent.  In het noorden van het land kunnen mogelijk de laatste elzenbomen tijdens het mooie weer  van dit weekend nog elzenpollen produceren.

Vooruitkijkend naar mei verwacht de pollenplanner dat het berkenpollenseizoen dit jaar zal gaan overlappen met het graspollen seizoen. Dus patiënten die voor beide pollensoorten gevoelig zijn zullen dan tussendoor geen ‘adempauze’ krijgen.  De verwachting is dat de grassen rond 9 mei gaan bloeien in het zuiden van het land  en week later in het gehele land.