Informatie over migraine

Migraine is een van de meest voorkomende vormen van hoofdpijn. Meer dan 10% van de Nederlandse bevolking heeft jaarlijks migraine aanvallen. De gemiddelde frequentie is twee aanvallen per maand. Iedereen kan ooit in zijn leven wel een één of twee aanvallen krijgen. We spreken echter pas van migraine wanneer dergelijke aanvallen regelmatig voorkomen.

Hieronder staat een korte samenvatting over de symptomen, het ontstaan en de behandeling van migraine. Meer informatie vindt u onder de pagina's veelgestelde vragen over migraine.

Symptomen

Migraine kan zich op verschillende manieren manifesteren. In de meest typische vorm wordt migraine gekenmerkt door:
  • Aanvallen van hoofdpijn met een duur van 4 uur tot 3 dagen
  • Heftige, bonzende, eenzijdige hoofdpijn die erger wordt bij inspanning
  • Bijverschijnselen zoals:
    • Misselijkheid, braken en soms diarree
    • Overgevoeligheid voor licht en geluid

Hoe ontstaat migraine

Bij migrainepatiënten is er sprake van een verlaagde prikkeldrempel voor bepaalde prikkelfactoren. Deze prikkelfactoren leiden bij personen zonder migraine niet tot een aanval van hoofdpijn. Migraine patiënten zijn dus overgevoelig voor bepaalde prikkels. Deze overgevoeligheid is waarschijnlijk voor een groot deel erfelijk bepaald. Daarnaast kan de gevoeligheid voor prikkels door bepaalde omstandigheden tijdelijk veranderen. Voorbeelden hiervan zijn (extreme) vermoeidheid, menstruatie, atmosferische veranderingen en mogelijk ook ontspanning na stress.

De oorzaak voor het ontstaan van een migraine aanval is grotendeels onbekend. Wel is bekend dat door het overschrijden van de prikkeldrempel bepaalde delen van de hersenen overmatig geprikkeld worden. Hierdoor ontstaat een tijdelijke ontregeling van deze delen van de hersenen. Uiteindelijk heeft deze ontregeling ook invloed op de bloedvaten en zenuwen in de hersenvliezen. Deze vliezen bevinden zich direct onder de schedel. Prikkeling van de bloedvaten en zenuwen hierin leidt tot hoofdpijn en ontregeling van de hersenschors.


De migraineaanval

De migraineaanval bestaat uit een aantal fasen (zie figuur hieronder). Niet alle fasen hoeven bij elke patiënt in gelijke mate aanwezig te zijn.

De fases van een migraineaanval

Waarschuwingsfase of prodromale fase

De waarschuwingsfase treedt op bij ongeveer 15% van de migrainepatiënten. Deze fase kan enkele uren tot dagen voor een migraineaanval beginnen. Tijdens deze fase kunnen patiënten een vrij plotseling optredende verandering in stemming of smaak ervaren. In de waarschuwingsfase kunnen patiënten ook vocht gaan vasthouden, veelvuldig geeuwen of vermoeid raken.

Aurafase

Eén derde van de migraine patiënten heeft voorafgaand aan de hoofdpijn auraverschijnselen. Meestal bestaat een aura uit kortdurende stoornissen in het zien, zoals het zien van schitteringen, flikkeringen of lichtflitsen. Er kunnen ook andere neurologische verschijnselen optreden. Voorbeelden hiervan zijn gevoelsstoornissen, onvermogen tot spreken of begrijpen wat er gezegd wordt, en krachtsverlies aan één zijde van het lichaam. 

Hoofdpijnfase

De hoofdpijnfase komt bij vrijwel alle migraine patiënten voor. Toch is er ook een deel van de patiënten die een aura heeft, zonder dat daar hoofdpijn op volgt. De hoofdpijnfase kan zich op verschillende manier manifesteren. De hoofdpijnverschijnselen kunnen vrij plotseling beginnen en in korte tijd de maximale ernst bereiken. Ook kunnen de verschijnselen juist heel geleidelijk beginnen en in de loop van enkele uren in ernst toenemen. De hoofdpijn is vaak gelokaliseerd aan één zijde van het hoofd, maar kan ook aan beide zijden voorkomen. Meestal is de pijn kloppend, bonzend of dreunend van aard. Patiënten moeten tijdens de hoofdpijnfase in bed gaan liggen. De hoofdpijnfase gaat vaak gepaard met misselijkheid en braken. Daarnaast komen overgevoeligheid voor licht en geluid voor. Hoewel de hoofdpijn het meest typische kenmerk is van migraine, hebben sommige patiënten auraverschijnselen zonder dat hierop hoofdpijn volgt. 

Herstelfase

In de meeste gevallen zijn migrainepatiënten tijdens de herstelfase nog snel vermoeid en minder geconcentreerd. De herstelfase kan wel een week duren, maar gemiddeld duurt deze één a twee dagen.


Behandeling 

Medicijnen kan de symptomen van migraine redelijk goed onderdrukken, hoewel deze behandeling helaas niet bij iedereen even goed aanslaat. De medicatie is in twee groepen onder te verdelen:  

  • Aanvalsbehandeling. Als patiënten minder dan 2 keer per maand last hebben van aanvallen of als de effecten van een aanval relatief kort aanhouden,  worden vaak medicijnen voorgeschreven waarmee patiënten de aanval direct kunt bestrijden. Deze medicatie kan het beste worden ingenomen zodra de aanval begint. Een bekend voorbeeld van aanvalsmedicatie, zijn de zogenaamde “triptanen”.  
  • Preventieve behandeling (profylaxe). Hebben patiënten vaker last van aanvallen of zijn de effecten van een aanval langdurig of moeilijk te behandelen? Dan krijgen patiënten soms ook een preventieve behandeling. Dit houdt in dat patiënten dagelijks medicijnen slikken om aanvallen op voorhand te voorkomen of beperken.