Ziektebeelden en behandeling

Spreekkamer Endocrinologie

Wat zijn endocriene tumoren?

Endocriene tumoren ontstaan uit organen of weefsels behorend tot het hormoonstelsel (endocriene systeem). Een groot deel van het endocriene systeem is ontstaan uit het zenuwstelsel en wordt daarom aangeduid als het neuroendocriene systeem. De meest voorkomende endocriene tumoren zijn schildkliercarcinoom en tumoren van de bijnieren, de meest voorkomende neuroendocriene tumoren zijn hypofysetumoren, tumoren van het autonome zenuwstelsel (paragangliomen, feochromocytomen), en tumoren van het maag-darmkanaal. Endocriene tumoren hebben de volgende eigenschappen:

  • Ze zijn erg zeldzaam. Schildkliercarcinoom, de meest voorkomende endocriene tumor, wordt vastgesteld bij slechts 1/200.000 d.w.z. slechts 300 nieuwe patiënten per jaar in Nederland.
  • Ze zijn vaak erfelijk en komen dan voor als onderdeel van een erfelijk tumorsyndroom.
  • Ze hebben bijzondere eigenschappen. Endocriene tumoren hebben de eigenschappen van de oorspronkelijke endocriene (vaak zenuw)weefsels min of meer behouden: ze produceren hormonen en hebben hormoonreceptoren (voelsprieten voor deze hormonen) en groeien ze langzaam.
  • Patiënten met endocriene tumoren hebben meerdere specialisten nodig en de diagnostiek en behandeling past niet in de standaard oncologische zorg. Voor het wetenschappelijke onderzoek bieden endocriene tumoren unieke mogelijkheden voor onderzoek naar de werking van hormoonsystemen en voor de ontwikkeling van gerichte behandelingen. Omdat endocriene tumoren zeldzaam zijn, is periodiek medisch onderzoek (vroegopsporing) uitermate belangrijk

Het Centrum Endocriene Tumoren Leiden richt zich op vijf specifieke aandoeningen, namelijk: