Leids Universitair Medisch Centrum
 

Harde en zachte geluiden, hoge en lage tonen

Fysisch gesproken zijn de stilste geluiden die we kunnen horen tien miljoen keer zachter dan de hardste geluiden die we kortstondig kunnen verdragen.

Daarom hanteren we niet de verhouding van geluidsdruk, maar het verschil in geluidsdrukniveau (in dB), om geluiden met elkaar te vergelijken. Als je bijvoorbeeld de radio twee keer zo hard laat klinken dan is dat een verschil van 6 dB. Voor het gemak is gedefiniëerd dat de gehoordrempel: het net wel, net niet kunnen horen van de aller­zachtste geluiden, van iemand die perfect hoort op 0 dBnHL (normal Hearing Level) ligt. Zachter kan wel, maar dat kunnen we niet horen. De pijndrempel ligt tussen 130 en 140 dBnHL.

kleine afbeelding db-schaalIn het figuur hiernaast (klik er op de afbeelding paginagroot en leesbaar te zien) is bijvoorbeeld te zien dat een normaal gesprek eengeluidsdrukniveau heeft tussen 50 en 60 dB(A). De A-weging, een toonhoogte afhankelijke correctie in dB, passen we toe omdat de gevoeligheid van het menselijk gehoororgaan fysisch gesproken bij lage tonen en bij hoge tonen minder goed is dan bij middentonen, tussen 2 en 3 kHz. Dit is de eenheid van toonhoogte. De grondtoon van de menselijke mannenstem, veroorzaakt door de trilling van de stembanden, ligt bij 100 Hz en die van een vrouwenstem bij 200 Hz. De mondkeelholte zorgt door resonantie van het geluid voor boventonen, waardoor bijvoorbeeld een “aa” anders klinkt dan een “ee”. De menselijke stem bevat nuttige gelui­den tussen de grondtoon en het vierde groepje van boventonen, tussen 3000 en 4000 Hz. Net zoals in de muziek zijn er nog wel hogere boventonen, maar die zijn niet meer zo belangrijk voor het verstaan van spraak. Stemloze medeklinkers, zoals p, k, en t, bevatten alleen geluiden boven 2000 Hz. Het verminderde spraakverstaan van mensen met een hoge tonen gehoorverlies, zoals ouderen, uit zich vooral door het misverstaan van medeklinkers. Met name in geroezemoes zijn alleen flarden van woorden te horen, en dan vaak alleen de klinkers, zodat het gesprek verkeerd verstaan wordt.



AUDIOLOGISCH CENTRUM


Informatie over slechthorendheid en de zorg die het audiologisch centrum u kan bieden.

KNO-VERENIGING


(Patiënten-)Informatie van de  Nederlandse KNO-vereniging.