Auto-immuniteit

Deelnemende afdelingen
Divisie II: Nierziekten, Reumatologie, Endocrinologie, Longziekten, Maag- Darm- Leverziekten; Divisie III: Kindergeneeskunde; Divisie IV: IHB, Neurologie.

Omschrijving van de themagroep en resultaten
De themagroep richt zich op het voorkómen en moduleren van ongewenste afweerreacties die leiden tot weefselschade en auto-immuniteit. Hiervoor worden de moleculaire mechanismen die tot deze ongewenste immuniteit leiden in kaart gebracht en deze kennis wordt vervolgens gebruikt voor het ontwikkelen van preventieve en curatieve protocollen.

De themagroep auto-immuniteit combineert fundamenteel onderzoek, translationeel onderzoek en klinisch wetenschappelijk onderzoek op een aantal kerngebieden:

1. Systemische auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis en SLE
2. Type I diabetes en andere endocriene auto-immuunziekten
3. Mucosa-geassocieerde ontstekingsziekten zoals coeliakie en inflammatoire darm- of longziekten
4. Neuromusculaire auto-immuunziekten

Het onderzoek richt zich op de moleculaire mechanismen die ten grondslag liggen aan het ontstaan van auto-immuunziekten en het ontwikkelen van preventieve en therapeutische strategieën. Verbindende elementen zijn de goed gedefinieerde rol van HLA moleculen, de rol van posttranslationele eiwitmodificaties, de dominante rol van de (over)expressie van bepaalde ontstekingsmediatoren en de chronische activiteit van het aangeboren afweersysteem bij het ontstaan en voortgang van deze ziekten. Deze vier aspecten zullen centraal staan in de studies naar de mechanismen die tot orgaanspecifieke ontsteking en auto-immuniteit leiden.

Naast het in kaart brengen van ongewenste immuunreacties die leiden tot klinische complicaties wordt ook beoogd nieuwe strategieën te ontwikkelen om deze ongewenste immuunreacties te stoppen d.m.v. nieuwe immuunmodulerende interventies of de inductie van specifieke immunologische tolerantie.

Hoewel de themagroep kort bestaat heeft de samenwerking al geresulteerd in de identificatie van een nieuw autoantilichaam systeem gericht tegen een veelvoorkomende post-translationele modificatie en worden er verschillende nieuwe interventiestudies verricht met als doel het afweersysteem op specifieke wijze te moduleren. Maandelijks worden er gemeenschappelijke werkbesprekingen georganiseerd.

Positie in (inter)nationale context
Van oudsher neemt onderzoek naar auto-immuniteit een vooraanstaande plaats in binnen het LUMC. Dit onderzoek staat nationaal en internationaal zeer hoog aangeschreven zoals mede onderstreept door de toekenning van VICI-subsidies aan Prof. Dr B. Roep en Prof. Dr R. Toes en andere prestigieuze prijzen zoals de RANK-prize for nutrition aan Prof. Dr F. Koning. Twee grote Europese projecten worden gecoördineerd door leden van de themagroep.

Cohesie en meerwaarde van de themagroep
Hoewel de onderzoekslijnen hun eigen identiteit hebben zijn er grote overeenkomsten in de ziektebeelden die worden bestudeerd. De themagroep bundelt een aantal sterke en productieve onderzoekslijnen zodat deze optimaal van elkaars expertise kunnen profiteren. De synergie die hierdoor is ontstaan zal in grote mate bijdragen aan een beter begrip van ziekte en mogelijk tot het voorkomen en bestrijden van ernstige complicaties als het gevolg van ongewenste immuniteit.

Toekomstplannen

1. De verdere integratie van de in het LUMC aanwezige expertise op het gebied van auto-immuniteit.
2. Het realiseren van verdere aansluiting bij nationale en internationale platforms op het gebied van auto-immuniteit, ten einde de internationale positie van het LUMC op dit gebied verder te versterken.
3. Het genereren van immunologie platforms voor opheldering van de immunologische mechanismen die bijdragen aan ziekte en voor de monitoring van de effectiviteit van nieuwe preventie/interventie strategieën.
4. Het ontwikkelen van nieuwe preventieve en therapeutische strategieën.