Hepatocellulair carcinoom

Hepatocellulair carcinoom, primair leverkanker, is wereldwijd een van de meest voorkomende kwaadaardige ziekten. De belangrijkste oorzaken van primaire leverkanker zijn hepatitis B, C en D, alcoholische levercirrose, metabole leverziekten (zoals hemochromatose en alpha1-antitrypsine deficiëntie) en niet-alcoholische steatohepatitis. In het merendeel van de patiënten met primaire leverkanker is er sprake van levercirrose. Primaire leverkanker zonder cirrose is erg zeldzaam. De verdenking op primaire leverkanker kan ontstaan op basis van een echografie of CT-scan van de lever. De diagnose primaire leverkanker wordt gesteld op basis van CT scan en MRI scan van de buik of een leverbiopsie. Als de diagnose leverkanker zeker is, zal onderzoek worden gedaan naar uitzaaiingen met (tenminste) een botscan en een CT scan van de borstkas. Afhankelijk van de resultaten van deze onderzoeken zal in gezamenlijk overleg tussen uw behandelend MDL-arts, radioloog, chirurg en oncoloog de behandeling worden vastgesteld.  

Behandeling

Behandelingen van primaire leverkanker kunnen worden onderverdeeld in vier groepen: plaatselijke behandelingen in de lever door de interventieradioloog, operatieve verwijdering van de tumor, levertransplantatie of behandeling met geneesmiddelen. De eerstgenoemde drie groepen worden toegepast bij patiënten bij wie de leverkanker niet is uitgezaaid buiten de lever en de tumor beperkt is in aantal en omvang. Als er sprake is van uitgezaaide ziekte in of buiten de lever, wordt de patiënt verwezen naar de oncoloog voor eventuele behandeling met geneesmiddelen. Er vindt nauwe samenwerking plaats met de afdeling klinische oncologie wat betreft primaire leverkanker. In wetenschappelijk onderzoek, waaraan ook andere academische centra in Nederland hun medewerking verlenen, worden nieuwe geneesmiddelen, die in eerdere onderzoeken effectief lijken te zijn, onderzocht bij patiënten met primaire leverkanker die daaraan deel kunnen nemen.  

Interventieradioloog

Er zijn meerdere radiologische technieken waarmee een primaire kwaadaardige levertumor plaatselijk behandeld kan worden. De technieken die wereldwijd het meest zijn onderzocht en effectief gebleken zijn radiofrequente ablatie (RFA), lokale alcoholinjectie en transarteriele chemoembolisatie (TACE). In het LUMC is veel ervaring met het uitvoeren van alle bovengenoemde radiologische behandelingen bij patiënten met primaire leverkanker. Enkele weken na een behandeling zal met behulp van een CT scan het effect worden beoordeeld. Indien nodig zal aanvullende plaatselijke behandeling plaatsvinden. 

Operatie

Operatieve behandeling van primaire leverkanker vindt plaats door verwijdering van een of meer leverkwabben. Deze operatie kan in sommige gevallen middels laparoscopische techniek (kijkoperatie) plaatsvinden. Er zal vaak nog tijdens de operatie een echo van de lever worden gemaakt om te beoordelen of operatieve verwijdering echt mogelijk is. Na operatieve verwijdering zal het verwijderde stuk lever naar de patholoog worden gestuurd voor definitieve diagnosestelling en voor het beoordelen van de snijvlakken. 

Transplantatie

Als er sprake is van weinig (<3) tumoren met een beperkte grootte (maximaal 5 centimeter) bij een patient met levercirrose en geen ernstige andere ziekte, kan patiënt eventueel in aanmerking komen voor een levertransplantatie. Hierbij wordt ook rekening gehouden met de biologische leeftijd van de patiënt. Alvorens een patiënt op de wachtlijst wordt geplaatst, zal screening van de patiënt plaatsvinden. Hierbij wordt door middel van een uitgebreide serie onderzoeken onderzocht of er geen sprake is van contra-indicaties (redenen waardoor een transplantatie niet mogelijk is) en of er bijzondere voorzorgsmaatregelen genomen moeten worden voor een levertransplantatie. Als de patiënt na al deze onderzoeken wordt goedgekeurd voor transplantatie, zal hij/zij op de wachtlijst worden geplaatst. In de wachttijd tot aan transplantatie zal meestal plaatselijke behandeling (zie boven) door de interventie radioloog worden uitgevoerd, om zo de tumor binnen de bovengenoemde grenzen te houden. De gemiddelde overleving na levertransplantatie wegens leverkanker bedraagt ongeveer 70% in 5 jaar na levertransplantatie. Uitgebreidere informatie over levertransplantatie treft u aan onder de link ‘levertransplantatie’.