Metyrapone-studie

Achtergrond

Uit onderzoek komt naar voren dat bij patiënten met een depressie frequent sprake is van een ontregelde hypothalamus-hypofyse-bijnieras (HPA-as). Hierdoor kan de cortisolspiegel verhoogd zijn.

Doel

Onderzoeken van werkzaamheid en verdraagbaarheid van metyrapone (een remmer van de cortisol synthese), toegevoegd aan een antidepressivum bij patiënten met een Major Depressive Episode die niet hebben gereageerd op behandeling met tenminste één antidepressivum.

Opzet

Open-label pilot studie in het LUMC bij 15 patiënten.

Inclusie criteria

• poliklinische patiënten met een (unipolaire) Major Depressive Episode zonder psychotische kenmerken (DSM-IV-TR) als hoofddiagnose
• tenminste één antidepressivum gebruikt in adequate dosering gedurende minimaal zes weken en maximaal vier maanden zonder adequate respons (minder dan 50% reductie op de MADRS tov baseline of plateau van 3 weken)
• minimaal 21 punten op de MADRS bij baseline
• leeftijd tussen 18 en 65 jaar, man of vrouw, wilsbekwaam
• lichamelijk gezonde patiënten
• vrouwen in de vruchtbare leeftijd zijn niet zwanger en gebruiken adequate anticonceptie niet zijnde de pil
• patiënten moeten schriftelijk een toestemmingsverklaring tekenen

Exclusie criteria

• (ernstige) lichamelijke ziekte of endocriene ziekte
• hoofddiagnose op as II
• middelenmisbruik of –afhankelijkheid
• gebruik van medicatie die interfereert met de HPA-as of metyrapone (zie protocol) voorbeelden: OAC, antidiabetica, glucocorticoïden (laatste 6 maanden!), anti-epileptica, antipsychotica
• zwangerschap of borstvoeding

Wat houdt de METYRAPONE-studie in?

• gebruik van metyrapone capsules naast het reeds gebruikte antidepresivum
• twee maal speekselverzameling thuis op verschillende tijdstippen
• tijdelijke begeleiding op de polikliniek van het LUMC (de behandelverantwoordelijkheid wordt overgenomen door het LUMC, na afloop vindt terugverwijzing plaats), gedurende 6 weken
• in deze 6 weken 6 maal een afspraak op de poli, waarvan
• bezoeken 1, 5 en 6 ongeveer 3-4 uur duren
• bezoeken 2, 3 en 4 ongeveer ½ tot 1 uur duren

Bij elk bezoek

• gesprek
• invullen van vragenlijsten
• lichamelijk onderzoek, meten bloeddruk

Bezoek 1, 5 en 6: tevens een bloedafname

Bezoek 1 en 5: een infuus met CRH (CRH-test)

Patiënten die voor de studie in aanmerking komen (zie: in- en exclusiecriteria) en interesse hebben in deelname kunnen worden verwezen naar drs. M.S. van Noorden, psychiater en onderzoeker in het LUMC (tel: 071-5263785, e-mail: m.s.van_noorden@lumc.nl).

Bij vragen over mogelijke geschiktheid voor deelname: overleg met drs. M.S. van Noorden of mw. dr. M.J. Gosselink in het LUMC (071-5263785).

Meer informatie over de studie is te vinden in de patiënteninformatiefolder of het studieprotocol, beide verkrijgbaar bij drs. M.S. van Noorden.