Meijer, Prof.dr. J.H. (Joke)

Geboortedatum:	26 maart 1959
Geboorteplaats:	Den Haag
Studie:	Neurofysiologie/neurofarmacologie
Proefschrift titel:	--
Datum oratie:	12 februari 2008
Titel oratie:	Een Kwestie van Tijd
Ambtsaanvaarding:	1 april 2007

---

Vakgebied(en):

• Neurofysiologie, in het bijzonder de regelmechanismen van biologische ritmen

De biologische klok en slaap. In het laboratorium voor neurofysiologie, (afdeling Moleculaire Celbiologie van het LUMC), doet mijn groep onderzoek naar de biologische klok en naar de regulatie van slaap. De biologische klok heeft invloed op een groot aantal lichaamsfuncties. Door de aanwezigheid van een klok zijn er 24-uurs ritmen in deze functies. De temperatuur is bijvoorbeeld 's ochtends laag, en aan het einde van de dag hoger. Ook ander lichaamsfuncties staan onder invloed van de klok. Hierdoor ontstaan er 24 uurs ritmen in bijvoorbeeld hormoonspiegels, prestatie vermogen, slaapbehoefte, cognitieve functies, enzymactiviteit, en in de activiteit van hersengebieden. De aanwezigheid van 24-uurs ritmen is een algemeen verschijnsel in levende organismen, en is een aanpassing aan de draaiing van de aarde om haar as. Al vroeg in de evolutie zijn er klokgenen ontstaan die het voor levende organismen (inclusief een-celligen) mogelijk maken om te anticiperen om omgevingsveranderingen. Eencellige algen kunnen bijvoorbeeld naar diepere zeelagen migreren nog voordat de zon opkomt, om de schadelijke uv straling te vermijden. In de mens gaat het cortisol nivo in het bloed omhoog nog voordat wij wakker worden, om ons voor te bereiden op activiteit. In mijn onderzoeksgroep wordt onderzocht hoe de zenuwcellen van de biologische klok een ritme kunnen produceren, en hoe de zenuwcellen onderling communiceren. Ook wordt onderzocht wat de invloed van licht op de biologische klok is, welke golflengten van invloed zijn, welk pigment in het oog de lichtinformatie doorgeeft, hoe de klok een rol speelt bij seizoensritmen en bij het werken in ploegendienstarbeid. Medische vragen die aan de orde komen zijn: welke slaapstoornissen zijn het gevolg van storingen in de klok, is het tijdstip van de dag belangrijk voor een optimale medicatie, welke rol speelt de klok bij de ontwikkeling van het metabool syndroom, en hoe verandert de klok bij veroudering.

• Links